Түркістан облысы туризм картасында: жарты миллионға жуық қонақ, 29 миллиард теңге инвестиция

13 маусым 2026 жыл. Түркістан облысы Қазақстанның туристік картасында өзінің орнын жыл сайын нығайта түсуде. Биылғы жылдың алғашқы бес айының қорытындысы бойынша аймақтың тарихи-мәдени нысандарына 443 мың адамнан астам келуші келді. Бұл — облыстың туристік саласы тарихындағы рекордтық көрсеткіштердің бірі. Мамандардың пікірінше, аймақтың бірегей тарихи мұрасы, жандана бастаған экотуризм бағыты және жаңа инфрақұрылымдық жобалар қонақтар ағынын одан әрі арттырады деген болжам бар.
Түркістан облысы ежелден Орта Азияның рухани орталықтарының бірі болып саналады. Қожа Ахмет Яссауи кесенесі, Отырар, Сауран қалашықтары — осы аймақтың тарихи маңыздылығының тірегі. Дегенмен ХХ ғасырдың соңғы онжылдықтарында туризм саласы тоқырауды басынан өткерді: инфрақұрылым тозды, жолдар нашарлады, туристерге арналған қызметтер шектеулі болды. 2018 жылы Түркістан қаласы облыс орталығы мәртебесін алғаннан бері жағдай түбегейлі өзгере бастады. Мемлекеттік инвестициялар, жеке секторды тарту және жаңа туристік нысандардың салынуы облысты ел бойынша ең серпінді дамып келе жатқан туристік аймаққа айналдырды. Өткен жыл бойынша регионды бір миллионнан астам адам аралады — бұл көрсеткіш облыс үшін тарихи шекара болды.
Биылғы жылдың бірінші тоқсанында орналасу орындарында 87 мың турист тіркелді — бұл өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 26 мыңға артық. Туристік қызметтер көлемі 2,2 миллиард теңгеге жетті. Облыс туризм басқармасының міндетін атқарушы басшысы Айгерім Сәбитқызының айтуынша, инфрақұрылымды дамыту мақсатында 2026 жылы туристік нысандарға апаратын бес жолды жөндеу жобасы жүзеге асырылуда, олардың жалпы құны 5 миллиард 100 миллион теңгені құрайды. Негізгі жобалар қатарына Түркістан — Шәулдер автомобиль жолын қайта жаңарту, Сауран қалашығына апаратын жолды жөндеу, сондай-ақ Бабайқорғанға баратын жолдың орташа жөндеуі кіреді. «Бұл жобалар — туристерге қолайлы жағдай жасаудың бірінші қадамы. Жол инфрақұрылымынсыз туризм дами алмайды», — деді Айгерім Сәбитқызы.
Тарихи нысандармен қатар табиғат туризмі де қарқынды дамып келеді. Жыл басынан бері табиғи демалыс аймақтарына 56 мыңнан астам адам барды. Бұл бағытты нығайту мақсатында маңызды жобалар іске асырылуда. 2026 жылы Сайрам-Өгем мемлекеттік ұлттық табиғи паркінде және Қаратау мемлекеттік табиғи паркінде визит-орталықтар салынады. Ақсу-Жабағылы қорығында туристік соқпақтар мен бақылау алаңдары абаттандырылады. Бұл жұмыстар PROGREEN жобасы аясында орындалатын болады. Сонымен қатар Кентау қаласының Хантағы елді мекенінде 1 миллиард теңге тұратын «Хантау» демалыс аймағының құрылысы жүріп жатыр. Экономист Дәурен Ахметовтің пікірінше, экотуризмнің дамуы облыс тұрғындарына жаңа жұмыс орындарын ашады және ауыл аймақтарының экономикасын жандандырады: «Экотуризм — бұл тек демалыс емес, бүкіл өңіраралық тізбекті қамтитын табыс көзі».
Инвестициялар тартудағы серпін де ерекше назар аударады. Туристік саласқа жыл басынан бері шамамен 29 миллиард теңге тартылды — бұл өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда үш есе артық. Мұндай өсім облыстың инвесторлар үшін тартымды болып бара жатқанын айқын көрсетеді. Жеке кәсіпкерлер қонақүйлер, демалыс кешендері және туристік бағдарламалар саласына белсенді түрде салым жасап жатыр. Облыс туризмін дамыту жөніндегі жол картасында 2030 жылға қарай жыл сайынғы туристер санын екі миллионға жеткізу мақсаты қойылған. Мамандар бұл мақсатқа жетудің шынайы болатынын айтады, алайда ол үшін сервис сапасын жақсарту мен кадрларды кәсіптік даярлауға ерекше мән беру керек деген де пікір айтылуда.
Шардара су қоймасының жағалауы да туристерді тарту үшін жаңғыртылып жатыр. Қазіргі таңда жағалауда 9 демалыс аймағы жұмыс істейді. Туалеттер, қоқыс контейнерлері мен киінетін кабиналар орнатылып, аумақты абаттандыру жұмыстары үздіксіз жүргізілуде. Санитариялық нормаларды сақтау және туристердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі жүйелі шаралар кешені іске асырылуда. «Шардара — облыстың тек жергілікті тұрғындары үшін ғана емес, алыс аймақтардан келетін демалушылар үшін де танымал нүктесіне айналып барады», — деп атап өтті жергілікті турфирма директоры Маратбек Жолдасов.
Туристік дамудың тағы бір маңызды өлшемі — тәуліктік қонақтар саны. Бүгінде облысқа тәулігіне орта есеппен 10 мыңнан астам адам келеді. Бұл көрсеткіш — туристік инфрақұрылымға, тазалық пен тәртіпке, қызмет көрсету сапасына үздіксіз жоғары талап қояды. Облыс билігі гид мамандықтарын дамыту, жергілікті шеберлер мен қолөнершілерді қолдау, аутентті қазақ тағамдарын насихаттау бағыттарында да белсенді жұмыс жүргізіп отыр. Тарихшы, Түркістан университетінің оқытушысы Гүлнар Бекова өңірдің болашағына оптимистік көзқараспен қарайды: «Түркістан — Орта Азияның жүрегі. Бұл жер туристер үшін тарихи сапар ғана емес, рухани қайта оралу. Осы тартымдылықты дұрыс ұйымдастыра білсек, Түркістан бірнеше жылда халықаралық туристік картадан берік орын алады».
Жалпы алғанда, Түркістан облысының туризмдегі жетістіктері мен болашақ жоспарлары аймақтың жан-жақты дамуының айқын куәсі болып табылады. Рекордтық инвестициялар, жол жөндеу жобалары, экотуризмнің жандануы және туристік сервистің жақсаруы — барлығы бірігіп, облысты Қазақстанның ең ірі туристік орталықтарының бірі ретінде мойындатуға жол ашуда. Мамандардың бағалауынша, инфрақұрылымдық және инвестициялық жобалар аяқталған соң аймақтың туристік тартымдылығы одан әрі артып, жоғары даму қарқыны сақталады.