Шымкент қаласының құрылыс саласы: жетістіктер мен болашаққа бағытталған жоспарлар

Қазақстанның үшінші мегаполисі — Шымкент қаласы соңғы жылдары қарқынды даму үстінде. Қала инфрақұрылымын жаңғырту, тұрғын үй қорын кеңейту және азаматтардың тұрмыс жағдайын жақсарту мақсатында атқарылып жатқан жұмыстар жаңа деңгейге шықты. 16 қыркүйек 2026 жылы сағат 11:00-де Өңірлік коммуникациялар қызметі алаңында «Шымкент қаласының құрылыс саласында атқарылған нақты жұмыстар мен қол жеткізілген жетістіктер, сондай-ақ алдағы жоспарлар туралы» атты баспасөз конференциясы өтті. Бұл жиынды Шымкент қаласы Құрылыс басқармасы басшысының орынбасары Ердәулет Қылышбекұлы Әжібаев өткізді.
Баспасөз конференциясы Шымкенттің жылдан-жылға артып келе жатқан халқы мен урбанизация қарқынын ескерсек, өте маңызды кезеңде ұйымдастырылды. Соңғы статистикалық деректерге сәйкес, Шымкент халқының саны 1 миллион 300 мыңнан асқан, ал жыл сайын 25-30 мың адам қалаға ағылып келеді. Бұл демографиялық серпін тұрғын үй салу жылдамдығын, жол инфрақұрылымын жаңартуды және әлеуметтік нысандардың санын арттыруды талап ететіні сөзсіз. Осы тұрғыдан алғанда, Құрылыс басқармасының есепті баспасөз конференциясы қала тұрғындары мен мамандар тарапынан ерекше қызығушылық тудырды.
Баспасөз конференциясын ашып сөз сөйлеген Ердәулет Қылышбекұлы Әжібаев өткен кезеңде атқарылған жұмыстардың нақты нәтижелерін келтірді. Оның айтуынша, 2025-2026 жылдары Шымкентте 47 мыңнан астам шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілген, бұл алдыңғы жылдармен салыстырғанда 18 пайызға өскен. «Біздің басты міндетіміз — тек үй салу ғана емес, азаматтарға лайықты өмір сүру кеңістігін қалыптастыру. Сондықтан әрбір жаңа тұрғын үй ауданын мектеп, балабақша, поликлиника, саябақ және жол инфрақұрылымымен бірге жоспарлаймыз», — деді Әжібаев. Шенеуніктің бұл сөздері журналистер тарапынан оң қабылданды, себебі тұрғындардың негізгі шағымы дәл осы — үйлер салынады, бірақ мектеп, балабақша жеткіліксіз болатын — мәселе төңірегінде топтасқан еді.
Жиынға қатысқан тәуелсіз сарапшы, қала жоспарлау маманы Сәуле Бекова баспасөз конференциясының нәтижелерін оң бағалады. «Шымкент Алматы мен Астана тәжірибесін ескеріп, қателерін қайталамауға тырысуда. Тығыз орналасқан, инфрақұрылымы жоқ аудандар орнына, интегралды даму тұжырымдамасын ұстану — бұл дұрыс бағыт», — деді ол. Маман сонымен қатар 2026 жылы аяқталуы жоспарланған бірнеше ірі нысанды атады: оның ішінде Абай ауданындағы 12 қабатты тұрғын үй кешені, Әл-Фараби жолы бойындағы балалар спорт мектебі және Нұрсат шағын ауданындағы перинаталдық орталықтың жаңа ғимараты бар.
Баспасөз конференциясының тағы бір маңызды бөлігі — тарихи орталық пен ескі тұрғын үй қорын жаңарту мәселесі. Шымкенттің орталық бөлігіндегі ескі «хрущевка» үйлер мен апатты жай-күйдегі ғимараттарды бұзып, орнына заманауи кешендер салу жоспары біршама уақыт бойы пікірталас тудырып келді. Әжібаевтың мәліметінше, 2026 жылы осындай 34 үй бұзылып, 2 000-нан астам отбасы жаңа баспанамен қамтылатын болады. Алайда бұл жерде тұрғындарды ескі орнына жақын аудандарға қоныстандыру қағидасы сақталатыны атап өтілді. «Адамдарды Шымкенттің шеткері аудандарына жіберіп, одан бері мәселе шешілді деп есептемейміз. Тарихи орталыққа бекіп қалған адамдардың байланыстарын, мектептерін, жұмыс орындарын ескереміз», — деп мәлімдеді ол.
Алдағы жоспарлар туралы айтқанда, Құрылыс басқармасы басшысының орынбасары бірнеше маңызды жоба жайлы ақпарат берді. 2027 жылға дейін Шымкентте жалпы жасыл желек ауданын 15 пайызға кеңейту жоспарланған. Сонымен бірге, «ақылды қала» концепциясы аясында жаңа тұрғын үй кешендерінде «ақылды» энергия, су жүйелерін, бейнебақылау желілерін орнату жоспарлануда. Инженерлік инфрақұрылым бойынша ішкі жол торабының 30 пайызын жаңарту, 5 жаңа жаяу жүргіншілер аймағын салу және шағын ауданаралық жасыл дәліздер жасау міндеттері де алдыңғы кезектегі жоспарлар ретінде атқарылатын болады. Бұдан бөлек, инвесторлар үшін жеңілдетілген рұқсат беру тетіктері — электрондық құжат айналымы, бір терезе қағидасы арқылы — іске қосылатыны хабарланды.
Баспасөз конференциясы аяқталысымен Шымкент тұрғындары мен қоғамдық белсенділер де өз пікірлерін білдіруге кешікпеді. «Ақ жол» тұрғын үй кооперативінің жетекшісі Марат Сейітов: «Ақырында, тек сандар мен пайызбен емес, нақты мекен-жайлар мен мерзімдермен сөйлесетін мәслихат болды. Бұл өте маңызды», — деді. Қала тұрғыны, үш баланың анасы Зәуреш Ахметова да ауласына жақын орналасқан балабақша мен жаяу жолдың биылғы жылы пайдалануға берілетінін естігенде риза болғанын жасырмады. Алайда кей журналистер мен белсенділер шынайы бақылау тетіктері мен азаматтық қадағалау комиссиясының болмауын алаңдаушылықпен атап өтті.
Шымкент тарихына зер салсақ, 1990-жылдардың соңы мен 2000-жылдардың басында қала жоспарсыз өскен, инфрақұрылымсыз аудандар пайда болған. Бүгінгі жүйелі тәсіл сол кезеңмен салыстырғанда үлкен алға жылжуды білдіреді. Сарапшылар мұны мемлекеттік жоспарлау мәдениетінің жетілуі ретінде бағалайды. Баспасөз конференциясының маңыздылығы тек ақпарат беру қызметімен шектелмейді — ол қала билігі мен тұрғындар арасындағы ашықтық пен сенім форматын нығайтады. Шымкенттің болашағы — жоспарлы, адамға бағдарланған және экологиялық теңдестірілген мегаполис болу. Бұл жолда бүгінгі конференция тағы бір нақты қадам болды.