Шымкент тұрғындары: «Тогыс» пен «Улагат» — инфрақұрылымдық өзгеріс сұрайды

16 қыркүйек 2026 жылы Шымкент қаласының әкімі Ғабит Сыздықбеков «Тогыс» шағын ауданында тұрғындармен тікелей кездесу өткізді. Бұл шара — қалалық басқарманың жергілікті халықпен «далалық формат» аясындағы жұмысының жалғасы. Кездесуде тұрғындар спорт кешенінің салынуын, балабақша мен емханаға деген мұқтаждықты, жол инфрақұрылымын жақсартуды, сондай-ақ коммуналдық мәселелердің шешімін талап етті. Халықтың осыншама сұраныстары бірден жинақталуы — ауданның ондаған жыл бойы шешімін таппаған инфрақұрылымдық мәселелерін айқын көрсетіп берді.
«Тогыс» шағын ауданы — Шымкенттің жедел өсіп келе жатқан бағыттарының бірі. Соңғы он жылда бұл аумақта тұрғын үй құрылысы қарқынды жүргізілді, халқы айтарлықтай артты. Алайда коммуналдық және әлеуметтік инфрақұрылым осы өсімге ілесе алмады. Қала сыртқы жағынан жаңарып жатқанымен, ішкі жүйелер — канализация, электр желілері, трансформаторлар — ескі және тозған күйінде қалды. «Улагат» шағын ауданының тұрғындары да осы мәселелерді бөлісе отырып, балабақша мен емхананың жоқтығы сияқты маңызды деңгейдегі кемшіліктерді атады. Демографиялық есептер бойынша, Шымкент Қазақстанның үш миллионға жуық халқы бар ірі қаласына айналып отыр, сондықтан шеткі аудандардың бастан кешіп жатқан қиыншылықтары — жалпы қалалық проблеманың бір бөлшегі.
Кездесуде ең алдымен аталған мәселе — спорт кешенінің салынуы болды. Тұрғын Айгүл Бердібекова өз сөзінде: «Балаларымыздың спортпен шұғылдануға орны жоқ. Жас ұрпақ көшеде бос жүр, себебі аудандарымызда бірде-бір заманауи спорт нысаны жоқ» — деді. Шынында да, статистика бойынша Шымкентте жан басына шаққандағы спорт нысандарының саны республикалық орташа деңгейден төмен. Дені сау, белсенді қоғам қалыптастыру үшін кішігірім аудандарда да спорт инфрақұрылымының болуы міндетті деп саналады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының деректері бойынша, спорт мүмкіндіктері кең болған қалаларда балалар арасындағы семіздік пен жасөспірімдер арасындағы деструктивті мінез-құлық айтарлықтай төмен болады.
«Улагат» шағын ауданы тұрғындарының балабақша мен емхана салу туралы өтінішін де назардан тыс қалдыруға болмайды. Бұл екі нысан — тек ыңғайлылық емес, халықтың базалық әлеуметтік құқықтарының бір бөлігі. Ауданда балабақша жетіспеушілігінен жас аналар жұмысқа шыға алмай, бала тәрбиесімен үйде отырып қалуға мәжбүр болып жатыр. Педиатр Дина Жақсыбекова бұл мәселеге байланысты: «Аудандағы балалар емханасының жоқтығы сырқат балаларды алыс нысандарға апаруды қажет етеді. Бұл — уақыт пен шығын ғана емес, кейбір жағдайларда өмір мен өлім арасындағы мәселе» — деп атап өтті. Медициналық қолжетімділіктің шектеулілігі — тұрғындардың денсаулық деңгейіне тікелей зиян тигізетін фактор.
Жол инфрақұрылымы тақырыбы да кеңінен талқыланды. Тұрғындар жолдарды кеңейтуді, жол белгілері мен светофорларды орнатуды, жасанды төмпешіктер салуды сұрады. Мұндай талаптар бекер туындамаған: аудандарда жол-көлік оқиғалары жиіленіп кеткен, балалар мектепке өте қауіпті жағдайда барады. «Тогыс» тұрғыны, үш баланың әкесі Серікбай Ахметов: «Ертемен балаларды мектепке апарарда жүрегім су болады — жол кең емес, светофор жоқ, машина лезде өтіп кетеді» — деп үрейін жеткізді. Автобус маршруттарын ұзарту мәселесі де күн тәртібіне шықты: бірқатар ұзақ жол жүретін тұрғындар бірнеше рет ауысып, ыңғайсыздықты бастан кешіреді.
Коммуналдық шаруашылық мәселелері ішінде ең өткір мәселе — тұрғын үйлерді кәріз желісіне қосу болды. Қазақстанда кәріз желісімен қамтылмаған үйлер санитарлық-эпидемиологиялық проблемаларды туындатады. Бұдан бөлек, электр беру желілері мен трансформаторлардың жөнделуі де шұғыл қажеттілік ретінде аталды. Ескірген электр жабдықтары — өрт қаупін арттырады, жиі апаттар тудырады, тұрмыстық тіршілікке кедергі жасайды. Тұрғындардың пікірінше, бұл мәселелер жылма-жыл айтылғанымен, іс жүзінде ешқандай нәтиже болмаған. Көпқабатты тұрғын үйлерді жалпы қалалық коммуникацияларды жаңғырту бағдарламасына қосу — осы жағдайдан шығудың негізгі жолы ретінде қарастырылуда.
Әкім Ғабит Сыздықбеков барлық өтініштерді мұқият тыңдап, тікелей жауаптар берді. Ол: «Шымкент тек орталықтан емес, оның шеткі аудандарынан да өседі. Тұрғындардың нақты ұсыныстары — біздің жұмысымыздың бағытын белгілейтін маяк» — деп атап өтті. Барлық аталған мәселелер қала әкімшілігінің бақылауына алынды. Шымкент соңғы жылдары ірі инфрақұрылымдық жобаларды жүзеге асырып келеді — жаңа жолдар, мектептер, ауруханалар салынды. Алайда шеткі аудандарда осы жетістіктер әлі де жетіспейді. Сарапшы Бақыт Нұрланов: «Далалық қабылдау форматы — дұрыс қадам. Бірақ одан да маңыздысы — осы талаптардың жоспарға нақты кіруі және орындалуы» — деп пікір білдірді. Тұрғындар да уәдені ұмытпайтынын, іске асуын бақылайтынын ашық жеткізді. Бұл кездесу Шымкенттің шеткі аудандары үшін жаңа кезеңнің бастауы болуы мүмкін — егер сөз іске айналса.