Түркістан облысында жаңа индустриалдық аймақ пайда болады: Орталық Азия нарығына қақпа ашылады

2026 жылдың 5 тамызында Түркістан облысының басшылығы қытайлық серіктес компания өкілдерімен бірлескен кездесу өткізіп, болашақ индустриалдық аймақтың тұжырымдамасын таныстырды. Аймақ бойынша жоспарланып отырған бұл жоба Қазақстан мен Қытай арасындағы өнеркәсіптік ынтымақтастықтың жаңа деңгейіне шығудың айқын белгісіне айналды. Жиынға қатысқан тараптар жобаның тек экономикалық ғана емес, геосаяси маңызы зор екенін атап өтті.
Жаңа индустриалдық аймақтың жобасы кеден-логистикалық қоймалар, өндірістік корпустар, жеке өнеркәсіп объектілері, әкімшілік-тұрмыстық және сервистік орталықтар, сондай-ақ барлық қажетті инженерлік инфрақұрылымды салуды қарастырады. Жоба толық іске асырылғаннан кейін инвестициялар көлемі шамамен 30 миллион АҚШ долларын құрайды. Мамандардың болжамы бойынша, аймақта 42-ге жуық кәсіпорын жұмыс істейді және шамамен мың жаңа жұмыс орны ашылады. Бұл сандар Түркістан облысының еңбек нарығы үшін аса маңызды, өйткені аймақтың жас халқы жыл сайын жұмыспен қамтылуды талап ететін мыңдаған мамандармен толығып отырады.
Жобаның алдын-ала тарихы туралы айтар болсақ, Түркістан облысының әкімі Нұралхан Күшеров 2026 жылдың басында Қытай Халық Республикасына жұмыс сапары шеңберінде Хубэй провинциясына барып, жергілікті басшылықпен кездескен болатын. «Екі ел арасында осы бағытта өзара тиімді ынтымақтастық дамып келеді. Жылдың басында біз Қытай Халық Республикасына жұмыс сапарымен бардық, Хубэй провинциясына соқтық. Сонда сіздердің басшылықпен кездестік. Ол кезде Түркістан облысымен бірлескен жобаларды, оның ішінде Халықаралық өнеркәсіптік кооперация орталығын құруды талқыладық», — деді Нұралхан Күшеров. Осы кездесу нәтижесінде екі тарап арасында нақты келісімдер жасалып, олар қазір практикалық жүзеге асыру кезеңіне өтіп отыр. Бұл фактінің өзі жобаның тек қағаз жүзіндегі ниет емес, нақты экономикалық жоспар екенін дәлелдейді.
Жаңа индустриалдық аймақ Орталық Азиядағы өнеркәсіптік кооперацияның өсу нүктесіне айналатын болады. Ол трансшекаралық сауданы кеңейтуге, логистикалық байланыстарды нығайтуға, импорт көлемін ұлғайтуға және жаңа өндірістерді дамыту үшін жағдай жасауға мүмкіндік береді. Сонымен бірге жоба Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы өнеркәсіптік ынтымақтастықты нығайту мақсатында құрылып жатқан «Орталық Азия» Халықаралық индустриалдық орталығының дамуына да ықпал етуі тиіс. Атақты «Жібек жолы» бойындағы тарихи орталық болып саналатын Түркістан аймағы үшін бұл жоба тарихи миссияның жаңа заманда жалғасуы сияқты. Ғасырлар бойы керуен жолдарының тоғысқан жері болған бұл өңір тағы бір мәрте маңызды логистикалық хаб ретінде дами алады.
Жобаның экономикалық сарапшылар арасында да жоғары бағаланып жатқанын атап өткен жөн. Экономист Дәурен Сейітов бұл туралы өз пікірін білдірді: «Түркістан облысының географиялық орналасуы оны Орталық Азия логистикасының табиғи хабы ету үшін бірегей мүмкіндік береді. Қытай инвестицияларының осы аймаққа тартылуы — аймақтық сауданы жандандыратын маңызды қадам. Ең бастысы, мұнда тек тауар транзиті ғана емес, нақты өндіріс орнатылатын болады». Сарапшылар жобаның іске асырылуы шағын және орта бизнестің дамуына да серпін беретінін, өйткені өнеркәсіп кластері жергілікті кәсіпкерлерге де субмердігерлік тапсырыстар мен өткізу нарықтарын ашатынын баса айтады.
Жобаны жүзеге асыру кезеңдері де ойластырылған: алдымен шағын және орта бизнес кластерін кезең-кезеңмен қалыптастыру, шекаралық логистика хабының мүмкіндіктерін кеңейту және заманауи өндіріс-логистика платформасын құру жоспарланған. Бұл платформа қытайлық бизнеске Орталық Азия нарығына шығудың қолжетімді жолын ашатын болады. Компания өкілдері жобалық құжаттаманы дайындауды жеделдетуге, қаржыландыру мәселелерін шешуге, құрылысқа кірісуге және жобаны одан әрі коммерцияландыруды қамтамасыз етуге дайын екенін мәлімдеді.
Облыс тұрғындары мен жергілікті кәсіпкерлер бұл жаңалыққа оң қабылдаумен жауап берді. Шымкент қаласының кәсіпкері Айгүл Мамытбекова: «Мен жиырма жылдан бері сауда саласындамын. Логистика мәселесі — бізге ең үлкен кедергі болып келді. Осындай заманауи инфрақұрылым пайда болса, жергілікті өндірушілер де, саудагерлер де ұтатын болады. Бұл өңір экономикасына нақты серпін» — деді ол. Жергілікті билік те жобаны қолдайтынын білдіріп, облыс аумағында қажетті жер учаскесін бөліп беруге және рұқсат беру процестерін жеделдетуге дайын екенін атап өтті.
Тарихи тұрғыдан алып қарасақ, Қазақстан мен Қытай арасындағы сауда айналымы соңғы он жылда екі еседен астам өсті. 2025 жылдың деректері бойынша, екі ел арасындағы тауар айналымы 30 миллиард долларға жуықтады. Мамандардың болжамы бойынша, Түркістан индустриалдық аймағы толық қуатқа жеткен соң, жыл сайынғы тауар айналымы кемінде 500 миллион долларға өсуі мүмкін. Бұл цифр аймақтың бюджетіне де, жергілікті тұрғындардың өмір сапасына да тікелей оң ықпал етеді. Жоба тек Түркістан облысы үшін ғана емес, бүкіл Орталық Азия аймағы үшін стратегиялық маңызы бар мега-жоба ретінде бағаланып отыр. Оның табысты жүзеге асырылуы аймақтық интеграцияның жаңа үлгісін қалыптастырып, Қазақстанды Орталық Азияның өнеркәсіптік хабы ретінде нығайта түсетіні даусыз.