Қазығұртта шетелдік қатысуы бар кәсіпорын пайда болуы мүмкін: жаңа инвестициялық жоба аймақ экономикасын өзгертеді

14 маусым 2026 жыл. Түркістан облысының әкімі Нұралхан Күшеров «ZHONGTIAN CHEMICAL» бірлескен кәсіпорнының өкілдерімен кездесу өткізді. Кездесу барысында Қазығұрт ауданында жаңа инвестициялық жобаны іске асыру перспективалары жан-жақты талқыланды. Бұл оқиға аймақтың экономикалық дамуы үшін маңызды қадам болып саналады, өйткені Түркістан облысы соңғы жылдары шетелдік инвестицияларды тарту жөнінде республика бойынша жетекші орындардың бірін иеленіп келеді.
Аймақтың инвестициялық белсенділігі туралы айтар болсақ, тек биылғы жылдың бес айында ғана Түркістан облысына 614 миллиард теңгеден астам инвестиция тартылғанын атап өту қажет. Бұл — облыс тарихындағы рекордтық көрсеткіштердің бірі. 2026–2029 жылдарға арналған жоспарда аймақта 122 инвестициялық жобаны іске асыру көзделіп отыр, олардың жүзеге асырылуы шамамен 18 мың жаңа жұмыс орнын қамтамасыз етпек. Осы жоспардың шеңберінде шетел капиталының қатысуымен 30 жоба іске қосылады, олардың жалпы құны 608 миллиард теңгеден асады, бұл кәсіпорындарда 7 800 адам жұмысқа орналаса алады.
«ZHONGTIAN CHEMICAL» компаниясының өкілдері кездесу барысында жобаның негізгі бағыттары мен күтілетін нәтижелерін таныстырды. Тараптар өндірістік объектіні орналастыру мәселелерін, қажетті инженерлік инфрақұрылыммен қамтамасыз етуді, жер учаскесін таңдауды, сондай-ақ бизнес жүргізу жағдайлары мен аймақтың инвестициялық ахуалын қарастырды. Облыс әкімшілігінің мәліметінше, бастама профильдік мамандармен жан-жақты зерделенеді. Түркістан облысының инвестициялар жөніндегі басқармасының басшысы Асқар Сейітов: «Бұл жоба аймақ үшін стратегиялық маңызға ие. Шетелдік серіктестермен ынтымақтастық жергілікті экономиканы жаңа деңгейге шығаруға, технологиялық жаңғырту процесін жеделдетуге мүмкіндік береді» деді.
Қазығұрт ауданының өзі де осы жобаны қарсы алуға толық дайын екенін алдын ала мәлімдеді. Аудан әкімі Бақытжан Оразов: «Біздің аудан географиялық орналасуы жағынан тиімді жерде тұр. Өнеркәсіптік кәсіпорынның пайда болуы жергілікті тұрғындарға жақсы жалақылы жұмыс орындарын ұсынады, салық түсімдерін арттырады, аудандық бюджетті нығайтады» деп атап өтті. Шынында да, Қазығұрт ауданы бұрын негізінен ауыл шаруашылығы мен туризммен танылса, енді өнеркәсіптік даму вектором бастаулы жаңа беттің ашылуы мүмкін.
Тарихи тұрғыдан алғанда, Қазақстанның оңтүстік өңірлері шетелдік инвестициялар ағынынан ұзақ уақыт бойы алыс қалып келді. Алайда соңғы бес жылда жағдай түбегейлі өзгерді. Мемлекеттің инвестициялық саясаты мен арнайы экономикалық аймақтардың дамуы, сондай-ақ Қытаймен шекараның жақындығы Түркістан облысын стратегиялық тартымды аймаққа айналдырды. «Нұрлы жол» инфрақұрылымдық бағдарламасының шеңберінде салынған жолдар мен логистикалық хабтар өңірдің бәсекеге қабілеттілігін айтарлықтай арттырды. «ZHONGTIAN CHEMICAL» сияқты ірі химия саласының ойыншыларының келуі — осы жүйелі жұмыстың заңды жемісі.
Сарапшылар бұл жобаның ықтимал ауқымы мен маңыздылығы туралы оптимистік болжам жасайды. Экономист Дінмұхамед Сәрсенов: «Химия өнеркәсібі — жоғары қосылған құны бар сала. Егер кәсіпорын толық қуатта жұмыс жасаса, ол тек жұмыс орны ғана емес, сондай-ақ жанама салалардың — логистика, техникалық қызмет көрсету, шикізат жеткізу — дамуын да ынталандырады. Мультипликатор әсері аймақтық ЖІӨ-ге елеулі үлес қосады» деп түсіндірді. Бұл бағалауды халықаралық тәжірибе де растайды: орта деңгейдегі химия зауытының ашылуы жергілікті экономикада орташа есеппен 3–4 жанама жұмыс орнын туындатады.
Жобаға қатысты қоғамдық пікір де негізінен жағымды бағытта қалыптасуда. Жергілікті тұрғындар жұмыс орындарының артуын, жалақы деңгейінің жоғарылауын, ауданның жалпы инфрақұрылымының жақсаруын күтеді. Дегенмен экологиялық мәселе де назардан тыс қалмайды. Азаматтық белсенді Гүлнар Момынова: «Біз инвестицияны қолдаймыз, бірақ химия өндірісі болғандықтан, экологиялық сараптама өте мұқият жүргізілуі тиіс. Жергілікті тұрғындар ауыз судың тазалығы мен ауа сапасы мәселелеріне алаңдайды» деді. Осы алаңдаушылықтарды ескере отырып, облыс әкімшілігі экологиялық стандарттарға сәйкестікті қатаң бақылауға алатынын ресми мәлімдеді.
Жалпы алғанда, Қазығұрттағы бұл жоба — Түркістан облысының индустриалдық дамуының жаңа кезеңі. Егер барлық мәселелер оң шешімін тапса және кәсіпорын нақты жұмысқа кіріссе, ол аймақтың экономикалық картасын түбегейлі өзгертеді. Шетелдік капиталдың келуі, жаңа технологиялардың ауысуы, жергілікті кадрлардың біліктілігінің артуы — мұның бәрі ұзақ мерзімді перспективада Оңтүстік Қазақстанның бәсекеге қабілеттілігін нығайтады. Енді ең маңызды кезең — профильдік мамандардың жан-жақты сараптамасы мен екі тараптың толыққанды келісімге қол жеткізуі. Алдағы айлар бұл жобаның болашағын анықтаумен бірге, Қазығұрт ауданы үшін жаңа тарихи парақтың ашылуына негіз болады.