Шымкент қарқын алды: қала жаңа тұрғын үйлер мен әлеуметтік нысандармен толығып жатыр

Шымкент — Қазақстанның оңтүстігіндегі ең ірі мегаполис, соңғы жылдары елдің ең серпінді дамып жатқан қалаларының біріне айналды. 2018 жылы республикалық маңызы бар қала мәртебесін алғаннан бері Шымкент халқы да, инфрақұрылымға деген сұраныс та қарқынды өсуде. 28 қыркүйек 2026 жылы қалалық құрылыс басқармасы жарияланған жоспарлар бойынша биыл еңсерілген жұмыстардың барысын қорытындылады. Нәтижелер бастапқы мақсаттардың орындалып жатқанын дәлелдеп тұр.
Биылғы жоспар бойынша қалалық құрылыс басқармасы 66 нысанның — 32 тұрғын үй, 31 әлеуметтік нысан және 3 инженерлік инфрақұрылым жүйесінің — құрылысын жүзеге асыруды көздеген болатын. Соңғы сегіз айда осы жоспардың едәуір бөлігі іске асырылды. Жалпы 102 мың шаршы метр алаңды алып жатқан 1 243 пәтерлік тұрғын үй кешені 2026 жылдың аяғына дейін тұрғындарға берілмек. Тұран шағын ауданында 12, Бозарық шағын ауданында 20 тұрғын үй орнатылуда. Бұл — тек сан ғана емес, мыңдаған отбасының тұрмыс жағдайы жақсарады деген сөз.
Қалалық құрылыс басқармасы басшысының орынбасары Ердәулет Әжібаев атап өткендей, жоспарлар тек қағаз жүзінде қалмай, нақты іске асырылуда. «Биыл біз өте ауқымды міндет алдық — 66 нысан. Бірақ мердігерлер тарапынан жауапкершілік жоғары, бақылау да күшейтілген. Сондықтан жыл соңына дейін нысандардың басым бөлігін пайдалануға беруді жоспарлап отырмыз», — деді ол. Басқарма өкілдерінің сөзіне қарағанда, объектілердің сапасын бақылау мақсатында тәуелсіз техникалық қадағалау да жүзеге асырылуда. Бұл — тұрғындардың сенімін нығайтуға бағытталған маңызды қадам.
Шымкенттің жылдам өсуі соңғы бірнеше жылда ерекше байқалды. 2020 жылы қала халқы шамамен 1 миллионнан асты, ал 2026 жылға қарай бұл сан 1 миллион 200 мыңға жуықтады деп есептеледі. Мұндай демографиялық серпін тұрғын үйге, мектептерге, балабақшаларға және ауруханаларға деген сұранысты күрт арттырды. Сарапшылардың пікірінше, қазіргі құрылыс қарқынын сақтай отырып, 2030 жылға дейін тұрғын үй мәселесін айтарлықтай жеңілдету мүмкін. Экономика ғылымдарының кандидаты, қала дамуын зерттеуші Айгүл Нұрмаханова: «Шымкент — Орталық Азиядағы ең жас және ең жылдам өсіп жатқан мегаполистердің бірі. Мұндай қалаларда инфрақұрылымды халық өсімінен озып дамыту — стратегиялық міндет», — деп атап өтті.
Бозарық пен Тұран шағын аудандарының таңдалуы кездейсоқтық емес. Бозарық — соңғы жылдары жаппай игеріліп жатқан аудан, халық тығыздығы тез өсуде. Тұран шағын ауданы да жаңа инфрақұрылым мен жайлы тұрғын үйлерге мұқтаж аймаққа айналды. Осы екі нүктеге назар аудару арқылы қала басшылығы неғұрлым шалғай аудандардың да орталықпен теңдей дамуын қамтамасыз еткісі келеді. Тұрғын үй кешендерімен қатар 31 әлеуметтік нысанның да салынуы — мектеп, балабақша, дәрігерлік амбулаторияларды қамтиды деп жоспарланған — бұл кешенді тұрғын үй саясатының айқын белгісі.
Жергілікті тұрғындар да болып жатқан өзгерістерді оң бағалауда. Бозарық тұрғыны, екі баланың анасы Зарина Дүйсембекова: «Бізге осы жақта жаңа мектеп керек болды, балаларды алыс жерге апарып-алып жүруге уақыт та, мүмкіндік те тарылып барады. Құрылыс жұмыстары жүріп жатқанын көреміз, жақын арада жағдай жақсарады деп үміттенеміз», — деді. Ондаған жыл бойы шешілмей келген тұрғын үй мәселесі жедел қадамдар арқасында шешіле бастады деген пікір қала тұрғындары арасында кеңінен таралуда.
Шымкенттегі жаппай құрылыс тек қалалық масштабтағы жоба емес. Ол — Қазақстанның «Нұрлы жер» тұрғын үй бағдарламасымен, «Қазақстан-2050» даму стратегиясымен және урбанизация процестерімен тікелей байланысты ұлттық маңызы бар бастама. Астана мен Алматы тәжірибесі дәлелдегендей, кешенді инфрақұрылым жобалары жұмыс орындарын да, шағын бизнесті де, жалпы өңірлік экономиканы да дамытуға серпін береді. Болжамдарға сәйкес, 2026–2030 жылдар аралығында Шымкенттегі тұрғын үй құрылысына жалпы инвестиция көлемі 300 миллиард теңгеден асуы мүмкін.
Алдағы міндеттер де аз емес. Жоспарланған 66 нысанның уақытылы және сапалы аяқталуы, инженерлік желілердің заманауи стандарттарға сай жасалуы, тұрғындар қауіпсіздігін қамтамасыз ету — мұның бәрі күн тәртібінен түспейтін мәселелер. Дегенмен 2026 жылдың алғашқы сегіз айының нәтижесі Шымкенттің тек нысандар санын ғана емес, өмір сапасын да арттыруға қадам жасап жатқанын айқын көрсетіп тұр. Қала өсуде — және бұл өсу жүйелі, жоспарлы және мақсатты сипат алуда.