Шымкентте жаңа транспорттық торабы ашылды: қала қозғалысы жаңа арнаға түсті

Қазақстанның оңтүстік өңірінің жүрегі — Шымкент қаласында маңызды инфрақұрылымдық оқиға орын алды. 2026 жылдың 12 қазанында Байдибек би даңғылы мен Төлеметов көшесінің қиылысындағы жаңа транспорттық торап ресми түрде пайдалануға берілді. Ашылу салтанатына қала әкімі Ғабит Сыздықбеков қатысып, объектіні іске қосуға бастамашы болды. Бұл жоба — Шымкенттің соңғы жылдардағы ең ірі көліктік инфрақұрылым жобаларының бірі ретінде тарихқа енді.
Шымкент — халқы үш миллионнан асқан, Қазақстанның Алматы мен Астанадан кейінгі үшінші мегаполисі. Қала халқының жыл сайын 2–3 пайызға өсуімен бірге автомобиль саны да күрт артуда. Қалалық статистика мәліметтері бойынша, Шымкентте тіркелген жеке автомобильдер саны 2020 жылмен салыстырғанда 40 пайызға өскен. Байдибек би — Төлеметов қиылысы бұрыннан қалың жүретін аймақтардың бірі болып саналады: күнделікті осы торап арқылы 60 мыңнан астам автомобиль өтетіні байқалған. Тасқын тіркесіп жатқан бұл бекетте кептеліс тәуліктің кез келген мезгілінде туындап, қалалықтардың үлкен наразылығын тудырып келді.
Объектінің құрылысы өткен жылдың соңында — 2025 жылдың желтоқсанында басталды. Мердігерлер жауын-шашын мол болатын қысқы маусымда да жұмысты тоқтатпай жалғастырды. Жобаның негізгі идеясы — эстакада тұрғызу арқылы ағындарды екі деңгейге бөлу. Биылғы жылдың жазына қарай эстакаданың негізгі конструкциясы аяқталып, жол белгілері мен горизонталь белгілеу жүргізілді. Дәл осы бөлік — жоғарғы деңгей — 12 қазанда ашылып, қозғалысқа жіберілді. Бас жоспар бойынша объект толық аяқталғаннан кейін сағатына бірнеше есе артық көлік ағыны сіңіре алатын болады.
Қала әкімі Ғабит Сыздықбеков ашылу рәсімінде сөйлеген сөзінде жобаның стратегиялық маңызын атап өтті. «Бұл торап — жай ғана жол ғимараты емес, Шымкенттің алға дамуының символы. Біз азаматтарымыздың уақытын, денсаулығын және жайлылығын бағалаймыз. Кептелістен арылған жол — бұл ауа, жақсырақ экология, аз жанармай шығыны» деді ол. Оның сөзі жиналған қалалықтар арасында қолдауға ие болды. Ашылу рәсіміне іргелес ауданның тұрғындары, шағын бизнес өкілдері және жергілікті билік мүшелері де жиналды.
Сарапшылар жаңа торабқа оң баға берді. Қазақстандық көлік жоспарлаушысы, «ҚазҚалаЖоба» институтының аға маманы Айдар Нұрланов өзінің пікірін ортаға салды: «Байдибек би — Төлеметов торабының жүктемесі соңғы бес жылда шектен тыс деңгейге жетті. Эстакада салу — бұл аймақ үшін ең дұрыс шешімдердің бірі. Егер астыңғы деңгейдегі айналма қозғалыс пен жер асты жаяу жүргіншілер өтпелері де жоспар бойынша аяқталса, торап толыққанды жүктемені сіңіре алады.» Маман сонымен қатар осындай жобалардың қаланың жалпы экологиялық жағдайын жақсартатынын да ерекше атап өтті: «Кептелісте тұрған автомобильдер бос жүрісте орасан зор мөлшерде СО₂ шығарады. Ағынды жүйелеу — бұл тікелей экологиялық пайда».
Тұрғындар да жаңалықты шын жүректен қарсы алды. Байдибек би даңғылы маңында тұратын кәсіпкер Зауреш Мамытбекова өз ойымен бөлісті: «Мен осы қиылыстан күн сайын өтемін. Кейде жұмысқа баратын жол тек осы бекетте 20–30 минутты жейтін. Енді эстакадамен тез өтіп кетуге болады — бұл өмірді нақты жеңілдетеді.» Тұрғындардың реакциясы әлеуметтік желілерде де айқын байқалды: ашылу хабары таратылғаннан кейін бірнеше сағат ішінде ондаған мың адам жайлы пікір қалдырды, мақтау сөздер жазды.
Алайда объектіде жұмыстар толық аяқталмаған. Астыңғы деңгейде айналма қозғалыс және оң жаққа шығу бағыттары әлі жабдықталуда. Жер асты жаяу жүргіншілер өтпелерінің де құрылысы жалғасып жатыр. Жергілікті билік барлық жұмыстарды 2026 жылдың соңына дейін аяқтауды жоспарлайды. Маңайдағы аумақты абаттандыру — жасыл алқаптар, жарықтандыру, демалыс орындары — да сол мерзімге тіркелген. Маман тілімен айтқанда, бұл кезең «жобаның екінші актісі» болып саналады және тұрғындар алдағы айларда толық пайдаланушы мүмкіндіктерін сезінеді.
Тарихи тұрғыдан алғанда, Шымкентте осындай ауқымды көліктік инфрақұрылым объектілерін салу дәстүрі 2000-шы жылдардың орта шенінде қалыптаса бастады. Алайда соңғы онжылдықта халық санының тез өсуі жоспарлаушыларды ырғақты қарқынмен жаңа шешімдер іздеуге мәжбүр етті. Байдибек би торабы — осы үдерістегі сапалы жаңа қадам. Тәжірибелі қалатанушылардың пікіріне сүйенсек, жақын арада Шымкенттің солтүстік-батыс бөлігінде де ұқсас жобалар іске асырылуы мүмкін. Мегаполис дамуын тоқтатпай, инфрақұрылымын жаңартып, тұрғындарға неғұрлым сапалы өмір кеңістігін ұсынуға мүдделі. Байдибек би даңғылындағы жаңа торап — осы мақсатқа жетудегі нақты және маңызды қадам.