Тіленшин көшесі: бір айда туған жаңа өмір

Қала ішіндегі инфрақұрылымды жаңарту — тек жолды жөндеп қою емес, бұл тұтастай бір аудан тұрғындарының тіршілік сапасын арттыру, ондаған жылдар бойы жинақталған мәселені шешу деген сөз. Осы қағиданы нақты іске асырудың айғағы ретінде бүгін Тіленшин көшесінің мысалы бүкіл қалаға үлгі болып отыр. 17 қазан 2026 жылы аяқталған кешенді абаттандыру жұмыстары нәтижесінде осы мекен тұрғындары өздерінің ауласын танымастай өзгерген күйде көрді — атап айтқанда, бір айдың ішінде бүкіл көше жаңарып, жаңа сипатқа ие болды.
Тіленшин көшесінің бүгінгі жаңарумен аяқталатын тарихы бірнеше жыл бұрын басталған. Тұрғындар ұзақ уақыт бойы жолдың нашар жағдайы, жарықтандырудың тапшылығы, жаяу жүргіншілер жолының болмауы және жасыл желектердің жойылуы туралы шағымдарын жергілікті биліктің есігін тоздыра отырып жеткізіп келді. Аудандық әкімдіктің мәліметі бойынша, тек 2024–2025 жылдар аралығында ғана осы мекенжайға қатысты 340-тан астам өтініш пен шағым тіркелген. Аудан тұрғыны, зейнеткер Зауреш Нұрмаханова: «Біз бұл жолдың жөнделуін жылдар бойы күтіп келдік. Жаңбыр жауса, бүкіл төменгі жақ батпаққа айналатын. Балаларды мектепке жіберуге де қорқатынбыз», — деп еске алады. Шағымдар жинақтала келе, биылғы жылы қала бюджетінде бұл нысанға арнайы қаражат бөліну туралы шешім қабылданды.
Жобаның техникалық ауқымы өте кең болды. Бір айдың ішінде жалпы ұзындығы 1,2 километрге жететін жол жамылғысы толықтай ауыстырылды, 48 жаңа жарықтандыру бағанасы орнатылды, еніне сай кеңейтілген жаяу жүргіншілер тротуары жасалды және 120-дан астам жас ағаш пен гүл жасаушы өсімдік отырғызылды. Бұған қоса, мүмкіндігі шектеулі азаматтар үшін пандустар мен арнайы белгілер қойылды. Жобаның жалпы сметасы 480 миллион теңгені құраған. Қала сәулеті және құрылыс басқармасының басшысы Болат Сейітжанов: «Біз бұл жобада жай ғана асфальт жаппадық. Тұтас бір ортаны жасадық — тұрғындардың демалып, серуендеп, өмір сүре алатын кеңістігін», — деп атап өтті.
Жұмыстардың осыншалық қысқа мерзімде аяқталуы — бір айдың ішінде — жеке бір жетістік ретінде бағаланып отыр. Мамандардың бағалауынша, мұндай көлемдегі жобалар әдетте үш-төрт айды қамтиды. Осы мерзімді қысқарту үшін құрылыс компаниясы тәулік бойы — үш ауысыммен — жұмыс ұйымдастырды, пикіне 180-нен астам жұмысшы бір мезгілде еңбек етті. Инженер-технолог Рүстем Байғалиев: «Жоспарлаудың дұрыстығы — жартысы. Бригадалар параллель жұмыс істеді, материалдар уақытылы жеткізілді. Мұны «ауысымдық конвейер» деп те атауға болады», — деді ол. Осындай тәжірибе енді қаладағы басқа нысандарда да пайдаланылатын болады.
Тіленшин көшесінің жаңаруы тек тұрғындардың өміріне ғана емес, ауданның жалпы экономикалық ахуалына да ықпал ете бастады. Жылжымайтын мүлік сарапшысы Айгүл Сәрсенованың мәліметінше, жаңартуды аяқтаудан кейінгі алғашқы апталарда ғана осы ауданда орналасқан тұрғын үйлерге деген сұраныс 18 пайызға өсіп, жалға берілетін бөлмелердің бағасы орта есеппен 12 пайызға жоғарылаған. «Инфрақұрылым — бұл инвестиция. Жолы жақсы, жарықтандырылған, жасыл ортасы бар аудан — барлығын тартады: отбасыларды, бизнесті, туристерді», — деп түсіндірді сарапшы. Жергілікті кәсіпкерлер де осы өзгерісті оң бағалайды. Тротуар бойындағы шағын дүкен иесі Марат Есенов: «Бұрын адамдар осы жерден өтпейтін, айналып кетуші еді. Енді трафик айтарлықтай өсті», — деп қуанышын жасырмайды.
Қоғамдық реакция да өте жылы болды. Әлеуметтік желілерде Тіленшин көшесіне арналған фотосуреттер қала тұрғындары арасында кеңінен таралды, «қала осылай өзгеруі керек» деген пікірлер жиі кездесті. Аудан мәслихатының депутаты Дина Жанәбілова: «Бұл жоба — биліктің тұрғындар алдындағы уәдесін орындай алатынын, жоспарды нақты іс-қимылға айналдыра алатынын дәлелдеді. Биыл тағы төрт ұқсас нысанды жоспарлап отырмыз», — деп жариялады. Жергілікті белсенді топтар да осы жобаны мысал ретінде алып, басқа проблемалы аудандар бойынша петициялар жинай бастады. Бұл қоғамдық сұхбаттың жандануына ықпал ете отырып, азаматтардың белсенділігін арттырды.
Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл аймақ Тіленшин көшесінің атымен байланысты: бірнеше ондаған жыл бұрын бұл жер қала шетіндегі шаңды жол болған. Кейін аудан дамып, тұрғын үй кварталдарымен толықты, бірақ инфрақұрылым тарихи қарыздарлықта қала берді. Осы тәжірибе — тек бір мекеннің ғана емес, тұтастай бір дәуірдің символы. Бүгін сол қарыз өтелді. Қала сәулетшілері жобаны «адам өлшемді» деп сипаттайды: жаяу жүргіншіге ыңғайлы, жасыл, жарық, қауіпсіз орта — заманауи қала жоспарлауының негізгі талабы. Тіленшин көшесінің тәжірибесі осы бағытта нақты баспалдақ болды. Алдағы уақытта аудан бойынша жалпы тозған инфрақұрылымды жаңарту бағдарламасы жалғаспақ, ал Тіленшин — оның алғашқы жетістікті беті болып тарихқа енді.