Президент Жолдауы: Шымкенттің көлік және жол инфрақұрылымын жаңғырту міндеттері

Жол сапасы мен көлік қатынасының сенімділігі — Шымкент сияқты ірі мегаполистің күнделікті тыныс-тіршілігімен тікелей байланысты мәселе. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев 28 қазанда халыққа арнаған Жолдауында осы бағытқа ерекше назар аударып, елдің көлік-транзиттік әлеуетін арттыру мен ішкі жолдардың сапасын жақсартуды Үкіметтің қатаң бақылауына алғанын атап өтті. Бұл шешім республикалық маңызы бар қала ретінде елдің оңтүстігіндегі аса ірі тірек орталықтардың бірі саналатын Шымкент үшін де маңызды.
Президент бұған дейін атқарылған жұмыстардың баяулығын сынға алып, жауапты ведомстволарға нақты міндеттер мен мерзімдер белгіленетінін ескертті. Жолдаудың осы тармағындағы басты ойдың бірі — шекаралық өткізу пункттерін жаңарту. Мемлекет басшысы келесі жылдың соңына дейін барлық автомобиль өткізу пункттерін реконструкциялауды толық аяқтауды тапсырды. Оның айтуынша, бұл бағыттағы жұмыс бұрын өте баяу, жүйесіз әрі тиімсіз жүргізілген. Өткізу пункттерін заманауи цифрлық технологиямен жабдықтап, өткізу қабілетін арттыру сыртқы сауда мен логистиканы дамытудың басты шарты ретінде көрсетілді.
Шымкент шекараға жақын орналасқан, көліктік қатынасқа тәуелді қала. Сондықтан транзиттік ағындардың жеделдігі мен тәртібі қала экономикасына да әсер етпей қоймайды. Жүк тасымалымен айналысатын кәсіпкерлер, көлік компаниялары, сауда мен қызмет көрсету саласындағы азаматтар шекарадағы кідірістің азаюынан, процедуралардың цифрлануынан тікелей пайда көре алады. Жолдағы уақыт үнемделсе, тауар бағасына да, жеткізу мерзіміне де оң ықпал ететіні түсінікті. Алайда қала үшін нақты қандай өзгерістер күтілетіні жеке жобалар бекітілгенде ғана анық болады.
Жолдаудың екінші маңызды ойы — ведомствоаралық «футболға» тоқтау салу. Президент ұзақ жылдар бойы жол құрылысы мен оған қызмет көрсету саласында орталық мемлекеттік органдар мен өңірлік әкімдіктер жауапкершілікті бір-біріне сілтеп келгенін айтты. Түрлі ереже мен регламентті сылтау етіп, мәселенің шешімін созу жолдың сапасына кері әсер еткені атап көрсетілді. Мемлекет басшысы мұндай бюрократиялық кедергілерге түпкілікті тоқтау салынатынын нық айтты.
Қарапайым шымкенттік үшін бұл не білдіреді? Жолдағы шұңқырдан, жөндеуден кейін тез бұзылған асфальттан, көшедегі кептелістен шаршаған адам «бұл кімнің жауапкершілігі?» деген сұраққа жиі тап болады. Жауапкершілік орталық пен жергілікті билік арасында бөлініп, жауап бермей қалатын тұста мәселе шешімін таппай жатады. Жолдауда айтылған жаңа тәсіл осы шиеленісті азайтып, жауапкершіліктің нақты бір мекеме жағында болуына бағытталған.
Үшінші тармақ осы мәселенің түйінін ашады: енді республикалық маңызы бар жолдар да, жергілікті маңызы бар жолдар да тікелей Үкіметтің, соның ішінде Көлік министрлігінің құзыретіне өтеді. Жолдауда республикалық жолдардың үлесі жалпы желінің шамамен 26 пайызын құрайтыны айтылған. Президент жол сапасының төмендігін битум мен қиыршық тастың нашарлығымен байланыстыратын сылтаулар енді қабылданбайтынын ескертті. Инфрақұрылымдық жобалардың сапалы әрі уақытында орындалуы министрліктің басты көрсеткіші, яғни KPI болады.
Бұл қадамның өңірлерге беретін пайдасы жол сапасын теңестіру мен бөлінген қаражаттың мақсатты жұмсалуын қатаң бақылау мүмкіндігінде. Шымкент секілді халқы жас әрі тығыз қоныстанған, көп ұлтты қала үшін жол — тек көлік қозғалысының құралы емес, жұмысқа, оқуға, емханаға жетудің, бизнес жүргізудің негізі. Жол сапасы жақсарса, қоғамдық көліктің жұмысы да тұрақтанып, жүк пен жолаушы тасымалы жеңілдейді. Ал бақылау күшейсе, бюджет қаражатының орындалған жұмыспен үйлесуі де айқынырақ болады.
Дегенмен Жолдаудағы міндеттердің нәтижесін тұрғындар нақты істен көреді. Алдағы жылдары басты сын — белгіленген мерзімдердің сақталуы, жұмыс сапасының өлшенуі және есептің ашық болуы. Шымкенттіктер үшін маңыздысы — жаңа басқару жүйесі жергілікті жол мәселелерін шешуді жеделдетіп, жауапты тұлғаны айқын етуі. Егер Президент қойған талаптар іс жүзінде орындалса, қаланың көлік инфрақұрылымы тұрақты дамуға, ал тұрғындардың күнделікті өмірі қолайлылыққа жақындайды.
Қорыта айтқанда, Жолдаудың осы тармағы жол мен шекара инфрақұрылымын елдің экономикалық қауіпсіздігі мен әл-ауқатының негізі ретінде қарастырады. Шымкент үшін бұл — транзиттік мүмкіндікті күшейтудің де, көше мен тас жолдың сапасын арттырудың да жаңа мүмкіндігі. Енді көпшілік күтетіні — қабылданған шешімдердің нақты нәтижеге айналуы.