Шымкенттегі рекордшы стадион: уәде мен шындық арасында

Шымкенттегі рекордшы стадион: уәде мен шындық арасында

Шымкент қаласында 35 мың орынға арналған жаңа стадион салу жобасы екі жылдан астам уақыт бойы тұрғындардың назарынан тыс қалған жоқ. 26 мамыр 2026 жыл күні осы тақырыпқа қайтадан оралу уақыты келді, себебі объектідегі жұмыстардың барысы туралы нақты ақпарат әлі де жоқтың қасы. Ал уәделер, алайда, жыл сайын жаңарып отырады.

2024 жылдың маусым айының соңында Шымкент қаласының әкімі Ғабит Сыздықбеков Қаратау ауданының Туран-2 шағынауданында болашақ стадионның іргетасын қалау рәсіміне қатысты. Ол кезде жобаның 2026 жылы аяқталатыны туралы сөз болған еді. Алайда 2025 жылы журналистер сол жерге барып тексерген кезде, нысан аумағында тек қоршау мен бос алаң ғана болды. Материал «Арена которой нет» деген айтарлықтай тиімді тақырыппен жарияланды. Ал 2026 жылдың мамырында жағдай сәл өзгерді — алаңда қазіргі уақытта тек қазықтық іргетас жұмыстары жүргізілуде.

Шымкент тұрғындарының пікірі өткір де мазасыз. Қалалық жанкүйерлердің бірі өз ойын ашық айтты: «Мен 2026 жылы дайын болады деген жаңалықты көрдім, бірақ кейін 2028 жылы деп өзгерді. Бізге жаңа стадион өте қажет — қазіргісі ескіріп қалды, сыйымдылығы жетпейді. Қазір әр матчта бекеттер толып кетеді, дамуымыз керек». Бұл сөздер тек жанкүйердің ғана емес, мыңдаған шымкентшілердің пікірін білдіреді. Халықтың спортқа деген сұранысы объективті — соңғы жылдары «Шымкент» клубы Қазақстан Премьер-лигасының алдыңғы қатарынан берік орын алды, ал Ордабасы да халықаралық турнирлерде ойнайды.

Тұрғындар тек мерзімдер туралы ғана емес, инфрақұрылым туралы да алаңдаулы. Шымкентшілердің бірі, таксист, болашақ арена маңындағы жол жағдайы туралы тікелей сөйледі: «Мына жерді көрдің бе — бір ғана жол бар, ал стадион салып жатыр. Бұл дұрыс емес». Іс жүзінде бұл алаңдаушылық орынды. Қазақстандағы ірі ареналарда матч күндері кептелістер ауқымды проблемаға айналады. Астанада да, Алматыда да ұлттық командасының ойындарында стадион маңы машинаға толып кетеді. Шымкент — халқы 1,2 миллионнан асатын мегаполис — бұл мәселені алдын ала шешпесе, 35 мың адамдық арена тек ойын-сауықтың емес, үлкен тығырықтың орнына айналады.

Құрылыс ведомствосының ресми жауабы да жағдайды айқындата қоймады. Шымкент қаласының құрылыс басқармасы медиаға жіберген жауабында: «Қазіргі уақытта нысан бойынша жобалық-сметалық құжаттама әзірленуде. Сонымен бір мезгілде алаңда қазықтық іргетас жұмыстары жүргізілуде. Қазықтық жұмыстар аяқталғаннан кейін қажетті конструктивтік есептеулер жүргізіледі, олардың нәтижелері жобалаушы ұйымға жіберіледі. Нысанның құны жобалау аяқталғаннан кейін анықталады», — деп хабарлады. Басқаша айтқанда, ни мерзім, ни бюджет — ешнәрсе белгісіз. Мұндай жауап бекітілген жобаны іске асырып жатқан мемлекеттік орган үшін өте оғаш.

Салыстыру үшін бір деректі келтірейік. Тәуелсіздік алғаннан бері Қазақстанда тек үш стадион салынды: Астанадағы «Астана Арена» (30 мың орын), «Түркістан Арена» және Қызылордадағы «Қайсар-Арена». Ірі сыйымдылықпен тек астаналық арена ерекшеленеді. Туризм және спорт министрлігінің мәліметінше, қазіргі уақытта Қазақстанның 12 қаласында жаңа стадиондар салынуда: Ақтөбе, Петропавл, Атырау, Ақтау, Шымкент, Семей, Өскемен, Алматы, Қарағанды, Көкшетау, Тараз және Павлодарда. Астанадағы Мұнайтпасов атындағы арена 2026 жылдың сәуірінде 94 пайызға аяқталды деп хабарланды. Яғни, барлық жобалар бірдей дайындық деңгейінде емес — кейбіреулері алға шығып, кейбіреулері артта қалуда.

Шымкенттегі болашақ арена — тек спорттық нысан емес, бұл қала тұрғындарының ұлттық масштабтағы жаңалыққа деген үміттің символы. 35 мың орынмен ол Қазақстандағы ең үлкен стадионға айналады. Олимпиадалық нормаларға сай трибуналар, заманауи инфрақұрылым, балалар спорт мектептері, жанкүйерлер аймақтары — осының бәрі жоба сипаттамасында аталады. Бірақ жобалық-сметалық құжаттама әлі де аяқталмаған болса, барлық бұл сөздер — бос уәде болып қалуы мүмкін. Сарапшылардың пікірінше, ірі инфрақұрылымдық жобалардың жобалау кезеңінде мерзімі бұзылуы кейін екіден үш есеге дейін қосымша кешігуге алып келеді.

Қалалықтардың шыдамдылығының да шегі бар. Екі жыл бойы тек іргетас жұмыстарымен шектелген нысан — бұл тиімді жоспарлаудың белгісі емес. Билік орындары мен жобалаушылар халыққа нақты мерзімдер, нақты бюджет және нақты жауапкершілік туралы ашық баяндама беруі тиіс. Тек сонда ғана Шымкенттің «рекордшы стадионы» уәде емес, шындыққа айналады. Халық стадион күтеді — бірақ хабарсыздыққа шыдамайды.