Шымкент шағын және орта бизнесі: өндіріс көлемі 4,6 триллион теңгеге жетті
Шымкент шағын және орта бизнесі: өндіріс көлемі 4,6 триллион теңгеге жетті
3 маусым 2026 жыл. Шымкент қаласының шағын және орта бизнес субъектілері өткен жылдың қорытындысы бойынша 4 триллион 684 миллиард теңге көлемінде өнім өндірді. Бұл көрсеткіш алдыңғы кезеңмен салыстырғанда 34,5 пайызға өскен. Аталған нәтиже тек Шымкент қаласы үшін ғана емес, бүкіл Қазақстан үшін маңызды жетістік болып табылады, өйткені мегаполис елдің ірі экономикалық орталықтарының бірі ретіндегі мәртебесін нығайта түсті.
Шымкент соңғы жылдары экономикалық дамудың қарқынды жолына түскен. Республикалық маңызы бар қала мәртебесін алғаннан бері мұнда инвестициялық белсенділік артып, кәсіпкерлерге қолайлы іскерлік орта қалыптасты. Мемлекеттік бағдарламалар аясында шағын және орта бизнесті қолдауға бағытталған жүйелі шаралар жүзеге асырылды. «Бизнестің жол картасы», «Еңбек» және «Экономика қарапайым адамдар үшін» сияқты бағдарламалар кәсіпкерлерге жеңілдетілген несие алуға, кеңес қызметтерін пайдалануға және нарыққа шығуға мүмкіндік берді. Осының нәтижесінде бизнес субъектілерінің саны жыл сайын өсіп келеді.
Бүгінгі таңда Шымкентте 141 957 шағын және орта бизнес субъектісі қызмет атқаруда. Бұл сан алдыңғы жылмен салыстырғанда айтарлықтай өскен. Олардың арасында өндіріс, сауда, қызмет көрсету, құрылыс, ауыл шаруашылығы және IT-сала өкілдері бар. Сараптамалық деректерге сәйкес, шағын бизнестің ең жоғары үлесі сауда және қызмет көрсету саласына тиесілі болса, орта бизнес өндіріс пен құрылысқа шоғырланған. Қала экономикасының диверсификациялануы жалпы өсуге оң ықпал етті деп бағалайды мамандар. «Шымкент тек сауда емес, енді өндіріс орталығына да айналып келеді. Бұл — стратегиялық бетбұрыс», — деп атап өтті экономист Асқар Нұрланов.
Шағын және орта кәсіпкерлік саласында еңбек ететін адамдар саны шамамен 259 мың адамды құрайды. Бұл сала бойынша жұмыспен қамтылу өсімі 5,9 пайызды көрсетті, бұл нәтижемен Шымкент ел аймақтары арасында екінші орынды иеленді. Бұл деректер қала тұрғындарының өмір сүру деңгейінің жақсарып жатқанын айғақтайды. Экономикалық белсенділіктің артуы жаңа жұмыс орындарын ашып, жастардың жұмыссыздық мәселесін шешуге де маңызды үлес қосуда. Атап айтқанда, кәсіпкерлікке дамып жатқан жас мамандардың саны соңғы екі жылда екі есе өскені тіркелген. Мемлекет тарапынан жастарға арнайы несие бағдарламалары, ваучерлік оқыту және бизнес-инкубаторлар ұсынылып жатыр.
Мұндай жетістікке қол жеткізу жолы оңай болмады. Коронапандемия жылдарынан кейінгі экономикалық қалпына келу кезеңінде Шымкенттің бизнес секторы айтарлықтай қиындықтарға тап болды. Бір кездері 20–30 пайызға дейін төмендеген кәсіпорындардың айналымы, жабдықтаушылар тізбегінің үзілуі, инфляциялық қысым — осының бәрі кәсіпкерлерді сынаққа қойды. Дегенмен, мемлекеттік қолдау шаралары мен кәсіпкерлердің өз бетімен іздеген шешімдері нәтижесінде сектор тез арада тоқырауды жеңіп шықты. Шымкент кәсіпкерлер қауымдастығының басшысы Мадина Сейткали бұл туралы: «Бізге ең қиын кезеңде де ұжымдасып, бір-бірімізге сүйеніп, алға жылжуға тура келді. Сол тәжірибе бізді шыңдады», — деді.
Шымкенттің МСБ секторының дамуы ел деңгейіндегі тенденцияларға да сай келеді. Соңғы жылдары Қазақстан бойынша МСБ-ның ЖІӨ-дегі үлесі тұрақты өсіп келеді. Үкімет 2030 жылға дейін бұл үлесті 35 пайызға дейін жеткізуді жоспарлап отыр. Шымкент осы ұлттық мақсатқа жетудің алдыңғы сапында тұр. Қала кәсіпкерлерге арнаулы технопарктер, арнайы экономикалық аймақтар және электронды үкімет арқылы тиімді жұмыс жасауға мүмкіндік беретін инфрақұрылым дайындауда. Шымкент Бизнес Хабы секілді жобалар да бизнес экожүйесінің нығаюына ықпал етуде.
Алдағы кезеңдегі перспективалар да жарқын болып көрінеді. Қалалық атқарушы биліктің жоспарына сәйкес, кәсіпкерлікті дамыту жүйелі негізде жалғастырылады. Жоба сарапшылары 2027 жылға дейін МСБ өндіріс көлемінің 6 триллион теңгеге жетуі мүмкін деп болжауда. Бизнес-климатты жақсарту мақсатында бюрократиялық кедергілерді азайту, рұқсат беру рәсімдерін жеңілдету, сондай-ақ цифрландыру бойынша жұмыстар жалғасын тауып жатыр. Шымкент қалалық мәслихат депутаты Ербол Жақсыбеков: «Біз жыл сайын есеп бермейміз, жыл сайын нәтиже береміз. Бүгінгі статистика — бұл Шымкент кәсіпкерлерінің ерен еңбегінің дәлелі», — деп мәлімдеді.
Тұтастай алғанда, Шымкенттің МСБ секторы Қазақстан экономикасының тірегіне айналып барады. 4,6 триллион теңгелік өндіріс көлемі тек цифр емес — ол мыңдаған отбасының тіршілік көзі, жастардың болашағы, қаланың дамуы. Шымкент мысалы бүкіл ел үшін үлгі болатынына сарапшылар сенімді. Кәсіпкерлікті дамытудың бұл жолы — ең сенімді, ең тиімді жол екендігі тәжірибемен дәлелденіп жатыр.
