Жаңа оқу жылы қарсаңында: мектептер тексеруден өтті

2026 жылдың 2 қыркүйегі — жаңа оқу жылының басталар алдындағы шешуші кез. Дәл осы маңызды күндері қала әкімі білім беру нысандарының дайындығын тексеру мақсатында қала бойынша арнайы сапар шекті. Жүргізілген инспекция барысында бірқатар мектептің жай-күйі, жөндеу жұмыстарының сапасы және оқушыларға қолайлы орта жасалуы мәселелері жан-жақты қарастырылды. Тексеру нәтижелері бойынша тиісті басқармаларға нақты тапсырмалар берілді.
Қала басшылығының мектептерге жыл сайынғы алдын ала тексеру жүргізу дәстүрі бірнеше жыл бұрын қалыптасқан. Бұл шара тек салтанатты сипатта емес — нақты проблемаларды анықтауға, мердігерлердің міндеттемелерін орындауын бақылауға және оқу жылының бірінші күнінен бастап балалардың қауіпсіз жағдайда білім алуын қамтамасыз етуге бағытталған. Соңғы жылдары қалада мектеп ғимараттарын жаңарту бағдарламасы белсенді жүргізілуде: 2023–2025 жылдар аралығында отыздан астам білім беру нысанында күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілгені белгілі. Осы үрдіс 2026 жылы да жалғасын тапты.
Тексеру барысында ең көп назар аударған нысан — Теріскей шағынауданындағы №46 мектеп-лицейі болды. Бұл оқу орны қалада беделді мектептердің қатарына жатады: жыл сайын мұнда бес жүзден астам оқушы білім алады, олардың арасында жоғары оқу орындарына үздік дайындалған мектеп түлектері де жиі кездеседі. Алайда ғимараттың физикалық жай-күйі соңғы жылдары алаңдаушылық туғызып келді. Ескірген шатыр, сынған қасбет, тозған терезе жақтаулары — осының барлығы жөндеуді талап ететін мәселелер тізіміне енгізілген болатын. Биылғы жазда бөлінген қаржы аясында ғимараттың сыртқы қасбеті толық жаңартылды, шатыры ауыстырылды. Тексеру кезінде қала әкімі орындалған жұмыстарды жеке бағалап, ескертулер мен нұсқаулар берді.
«Мектеп — баланың екінші үйі. Ол үйдің тазалығы, жарықтығы, қауіпсіздігі — біздің тікелей міндетіміз. Жөндеу жасаймыз деп бала жылдан жылға сол ескі ортада отыра бермесін», — деді қала әкімі тексеру барысында журналистерге берген қысқаша пікірінде. Оның сөзіне сүйенсек, анықталған кемшіліктер тізімі бұл мектеппен шектелмейді. Жалпы қала бойынша инспекция нәтижелері бойынша бірнеше мектепте аяқталмаған немесе сапасыз орындалған жұмыстар анықталған.
Білім беру басқармасының мәліметі бойынша, биылғы жаңа оқу жылына дейін қалада жиырма бір мектепте ағымдағы жөндеу, бес мектепте күрделі жөндеу жұмыстары жоспарланған болатын. Соның ішінде он сегіз нысанда жұмыстар толық аяқталып, актілер жасалды. Үш мектепте жекелеген кемшіліктер: ішкі дәліздердегі бояу жұмыстарының аяқталмауы, кейбір сынып бөлмелерінің жиhазбен жабдықталмауы — тіркелді. Осы олқылықтарды жою үшін мердігерлерге нақты мерзімдер белгіленді. «Барлық анықталған ескертулер оқу жылы басталғанға дейін жойылады. Мердігерлерге мерзім берілді, бақылау күшейтілді», — деп атап өтті Білім беру басқармасының басшысы Айдана Сейткали.
Осы орайда сарапшылар мектеп ғимараттарын жаңартудың тек эстетикалық емес, педагогикалық маңызы да зор екенін атап өтеді. Ғалымдар мен мұғалімдер бұрыннан білетін ақиқат — оқу ортасының физикалық жайлылығы баланың назарын шоғырландыруына, сабаққа деген ынтасына тікелей әсер етеді. Жарамсыз жарықтандыру, суық кабинеттер, ескірген жиhаз — мұның бәрі оқу үлгеріміне теріс ықпалын тигізеді. Сондықтан мектеп жөндеуі — бұл тек бюджет игеру емес, нақты білім сапасына жасалған инвестиция.
Қала тұрғындарының реакциясы да назар аударарлық. Мектеп оқушыларының ата-аналары арасынан жүргізілген бейресми сауалнамада респонденттердің басым бөлігі — жетпіс сегіз пайызы — соңғы екі жылда мектептердің жалпы күйінің жақсарғанын атап өткен. Алайда олардың үштен бір бөлігі ішкі инфрақұрылымға: асханаларға, дәретханаларға, спорт залдарына — жеткілікті назар аударылмайтынын айтқан. «Сыртынан жылтыратып жаз, іші ескіше болса — бала одан ұтпайды», — деп ашық айтты №46 мектептің бір оқушысының анасы Зарина Омарова. Бұл пікір шындығында маңызды белгілеме: сыртқы жөндеуден кейін ішкі кеңістікті жаңартуға да назар аударылуы тиіс.
Қала әкімі тексерудің қорытындысында Құрылыс басқармасы мен Білім беру басқармасына анықталған барлық кемшіліктерді жаңа оқу жылы басталғанға дейін жою туралы нақты тапсырма берді. Бұл тапсырманың орындалуы күнделікті мониторинг жүйесі арқылы бақыланатын болады. Алдағы уақытта мектептерді жөндеудің тек жазғы маусымда емес, жылдың барлық мезгілінде кезең-кезеңмен жоспарлануы да талқыланып жатыр. Маманлардың пікірінше, бұл тәсіл жұмыстардың асығыс орындалып, сапасыздықтан зардап шегу тәуекелін азайтады. Өйткені жылда бір рет мектеп жабылып, жедел жөндеуге берілгенде мердігерлер де, бюджет те асыға жұмыс атқарады, бұл сапаға кері ықпалын тигізеді. Жылдың барлық мезгілінде жоспарлы жұмыс жүргізу — дамыған елдерде кеңінен қолданылатын тиімді үлгі.
Жаңа оқу жылы — бала мен мұғалімнің ғана емес, бүкіл қоғамның үлкен оқиғасы. Мектептердің бастауды лайықты күтіп алуы, ғимараттарының қауіпсіз және жайлы болуы — бұл ел болашағына, жас ұрпақтың өсіп-жетілуіне жасалған ортақ жауапкершілік. Биылғы тексеру нәтижелері осы жауапкершіліктің нақты іс-қимылға айналып жатқанын көрсетеді.