Түркістан облысында жұмыспен қамту жүйесі жаңа серпін алды

Түркістан облысы әкімдігінде өткен кеңесте аймақтағы еңбек қатынастары, жұмыспен қамту мәселелері және зейнетақы жарналарын уақтылы аудару мәселелері жан-жақты талқыланды. 2 маусым 2026 жыл күні облыс басшылығы, аудандар мен қалалар әкіматтары, «Мансап» орталықтарының өкілдері бас қосып, тұрғындардың әлеуметтік қорғалуын арттыруға бағытталған нақты міндеттерді белгіледі. Кеңес барысында сарапшылар мен мемлекеттік органдар өкілдері инвестициялық өсімнің нәтижелерін жергілікті халыққа тиімді жеткізу жолдарын егжей-тегжейлі қарастырды.
Түркістан облысы соңғы жылдары Қазақстанның инвестициялық белсенді аймақтарының бірі ретінде танылып отыр. Статистика комитетінің деректері бойынша, 2023–2025 жылдары облысқа тартылған тікелей инвестициялардың көлемі елеулі өсім көрсетті: жаңа өндірістік кәсіпорындар, зауыттар мен фабрикалар пайда болып, мыңдаған жұмыс орны ашылды. Алайда сарапшылар атап өткендей, жұмыс орындарының санының өсуі мен жергілікті тұрғындардың нақты жұмысқа орналасуы арасында елеулі алшақтық сақталып келеді. Бұл мәселе тек Түркістан облысына ғана тән емес — бүкіл Қазақстанда инвестициялық жобалардың жергілікті еңбек нарығына тиімді интеграциялануы басты күн тәртібіндегі мәселе болып табылады.
Облыс әкімі Нұралхан Күшеров кеңесте сөз сөйлей отырып, жергілікті тұрғындарды жаңа кәсіпорындарға жұмысқа орналастыру жөніндегі жұмысты күшейту қажеттігін алдыңғы орынға қойды. «Аймақта өндірістік кәсіпорындар мен зауыттар ашылуда. Осы кәсіпорындарға жергілікті тұрғындарды жұмысқа орналастыру қажет. Жауапты басқармалар, аудандар мен қалалардың әкіматтары, сондай-ақ «Мансап» орталықтары бұл жұмысты үйлестіруі тиіс. Тұрғындарға зауыттарға экскурсиялар ұйымдастырыңыздар, ақпарат беріңіздер, жұмысқа орналасуға көмектесіңіздер. Бар мүмкіндікті барынша пайдалану қажет», — деді облыс басшысы. Бұған қоса, ол электрондық еңбек шарттарын тиісінше рәсімдеу, міндетті зейнетақы жарналарын тұрақты аудару және жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыру шарттарының орындалуын бақылау мәселелеріне ерекше назар аударуды тапсырды.
Облыстық жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасының жетекшісі Мекенхан Қозыханұлы баяндамасында нақты сандық көрсеткіштерді алға тартты. Оның айтуынша, қазіргі таңда облыста 10 мыңға жуық ұйым 47,5 мың азамат үшін міндетті зейнетақы жарналарын аударып отыр. Еңбек қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында жазатайым оқиғалардан жұмысшыларды міндетті сақтандыру жұмысы жалғасуда: қазіргі уақытта 308 ұйымда сақтандыру шарттары рәсімделген. «NEET» санатындағы жастармен — яғни білім алмайтын, жұмыс істемейтін және кәсіптік даярлықтан өтпейтін жастармен — арнайы жұмыс жүргізілуде. Бұл бағыттағы жүйелі шаралар аймақтағы жасырын жұмыссыздықты азайтуға мүмкіндік беруде.
Еңбек қатынастарын заңдастыру мәселесі де кеңесте кеңінен талқыланды. Электрондық еңбек шарттарын енгізу — заманауи еңбек нарығының ажырамас бөлігі. Сарапшылардың бағалауынша, электрондық форматқа көшу жұмысшы мен жұмыс беруші арасындағы дауларды азайтып, жарналардың уақтылы аударылуын қамтамасыз етеді. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің деректеріне сүйенсек, 2024–2025 жылдары Қазақстандағы ресімделмеген еңбек қатынастарының үлесі 15–18 пайызды құраған. Түркістан облысында бұл көрсеткішті азайту бойынша нақты жұмыс жүргізілуде. Облыстық жұмыспен қамту орталықтарының мамандары кәсіпорындарды жүйелі тексеріп, жұмыс берушілерге консультация береді.
Облыстың жұмыспен қамту саласындағы жетістіктерін жоғары бағалаған аймақтық даму мамандары да өз пікірлерін білдірді. «Түркістан облысы Қазақстанның оңтүстік өңірі ретінде халықтың жоғары табиғи өсімімен сипатталады. Бұл жыл сайын еңбек нарығына мыңдаған жас маман шығатынын білдіреді. Сондықтан жаңа зауыттар мен кәсіпорындарды тек инвестициялық жетістік ретінде емес, ең алдымен жергілікті халық үшін жұмыс орны ретінде қарастыру өте дұрыс ұстаным», — дейді еңбек нарығы саласының тәуелсіз сарапшысы Дәурен Сейітов. Ол сонымен қатар «Мансап» орталықтарының жұмыс берушілермен белсенді ынтымақтастығын жаңа деңгейге шығару қажеттігін де атап өтті.
Болашақ перспективалар тұрғысынан алғанда, облыс басшылығы алдына бірнеше нақты мақсат қойылған. Бірінші кезекте, жаңа өндірістік объектілерге жергілікті кадрларды тарту үлесін арттыру. Екіншіден, электрондық еңбек шарттарын толық ауқымда енгізу арқылы еңбек қатынастарын мүлдем ашық ету. Үшіншіден, зейнетақы жарналарын аударудың тұрақтылығын қамтамасыз ету. Осы үш бағытта кешенді жұмыс жүргізілген жағдайда, Түркістан облысы еңбек нарығының тиімді реттелуі тұрғысынан республикалық үлгі бола алады.
Жалпы алғанда, Түркістан облысындағы жұмыспен қамту жөніндегі жүйелі жұмыстың күшеюі — бұл тек статистикалық көрсеткіштерді жақсарту емес, нақты адамдардың болашағына салынған инвестиция. Аймақта ашылып жатқан жаңа зауыттар мен фабрикалар жергілікті тұрғындарға тұрақты жалақы, зейнетақылық жинақ және әлеуметтік кепілдік берсе — ол нағыз дамудың белгісі болмақ. Облыс әкімдігі бастаған бұл бастама алдағы айларда нақты нәтижелерін беруі тиіс.