Шымкент жылуға дайын: 2026-2027 жылдардағы жылыту маусымына толық қамдалу жұмыстары аяқталуға жақын

20 қазан 2026 жыл. Шымкент қаласы алдағы қыс маусымына жан-жақты дайындалуда. Биыл жылыту инфрақұрылымын жаңарту мен нығайту жұмыстары ерекше ауқымда жүргізіліп, бекітілген іс-шаралар жоспарының барлық бағыттары бойынша маңызды нәтижелерге қол жеткізілді. Қала тұрғындары алдағы суықтарды жылы үйлерінде күтіп алады деген үміт бар.
Шымкент — Қазақстанның оңтүстігіндегі миллионнан астам халқы бар үшінші ірі қаласы. Жыл сайынғы жылыту маусымына дайындық мәселесі мұнда аса өткір тұрады, өйткені қалалық жылу желілерінің тозығы жеткен бөліктері көп жылдар бойы үлкен мәселе болып келді. Жалпы жылу желілерінің ұзындығы 838,6 км-ді құрайды, оның 152 км-і магистральдық, ал 686,6 км-і ішкі орамдық желілер. Бүгінгі таңда осы жүйенің 37 пайызы тозығы жеткен деп бағаланады. Бұл сан — қала инфрақұрылымын жаңартудың қаншалықты маңызды екенін айқын аңғартатын көрсеткіш. Осы шындықты мойындай отырып, биылғы жылы жүргізілген дайындық жұмыстары бұрынғы жылдармен салыстырғанда мүлде басқа деңгейде, кешенді түрде ұйымдастырылды.
Дайындық жұмыстарының бірінші кезеңі сәуір айында басталды. Магистральдық және ішкі орамдық жылу желілеріне жүргізілген гидравликалық сынақтар нәтижесінде 135 ақау анықталды. Барлық ақаулар жедел жойылып, жөндеу-қалпына келтіру жұмыстары толық аяқталды. Қала бас архитекторының кеңесшісі Бауыржан Сейітовтің айтуынша, «биылғы сынақтар барысында анықталған ақаулар саны өткен жылмен салыстырғанда азайды, бұл алдыңғы жылдарда жүргізілген жөндеу жұмыстарының нәтижесін айқын көрсетеді». Бүгінгі күні 31 дербес қазандық, 17 сорғы станция, 2 241 көпқабатты тұрғын үй және 463 бюджеттік мекеме жылыту маусымына 100 пайыз дайын деп мәлімделді. Білім саласындағы 255 мекеме, денсаулық сақтау саласындағы 90 мекеме, сондай-ақ спорт, мәдениет және жұмыспен қамту салаларындағы 118 мекеме — барлығы толықтай жылуға қосылуға дайын.
«3-Энергоорталық» АҚ-ның жылыту жүйесін маусымға дайындау үшін 1 миллиард 61,5 миллион теңге бөлінді. Осы қаражат шеңберінде жоспарланған жұмыстардың 100 пайызы атқарылды. Компания директоры Нұрғали Ахметовтің сөзінше, «жабдықтарды толық техникалық тексеруден өткізіп, алдын алу жұмыстарын уақтылы жүргізу — бізге биылғы қысты апатсыз өткізуге мүмкіндік береді деп сенемін». Бұл инвестиция тек техникалық жаңарту ғана емес, мыңдаған шымкенттіктердің қысқы жайлылығына деген кепілдік ретінде де бағалануда.
Магистральдық жылу желілерін реконструкциялау жобасы 2026 жылғы дайындықтың ең ірі бағыты болып табылды. Жалпы құны 5,8 миллиард теңгені құрайтын бұл жоба шеңберінде ең қауіпті деп танылған 6 учаске реконструкцияға ұсынылды. Биылғы жылы «Алматыинжстрой» АҚ жеңімпаз ретінде анықталып, 2 учаскеде жұмыстар жүргізілді. Түркістан көшесінен Байтұрсынов көшесімен Тауке-Хан даңғылына дейінгі диаметрі 426 мм-лік учаскеде 655 погонды метр жылу құбыры ауыстырылды. Жаңартылған бұл желі 8 көпқабатты тұрғын үй, 1 әлеуметтік нысан және 2 заңды тұлғаны жылумен қамтамасыз етеді. Рысқұлов көшесіндегі диаметрі 530 мм-лік екінші учаскеде 240 погонды метр жылу құбыры жаңартылып, 32 көпқабатты тұрғын үй мен 1 заңды тұлға пайда алады. Монтаж жұмыстары барлық учаскелерде толықтай аяқталып, қазір жер қазба орындарын қалпына келтіру және асфальт төсеу жұмыстары жүргізілуде.
Ағымдағы жөндеу жұмыстары шеңберінде қаладағы 20,7 км жылу желісін жөндеуге 1 миллиард 531,7 миллион теңге қарастырылды. Мердігер ретінде «Нұр Алем Құрылыс» ЖШС белгіленіп, техникалық қадағалауды «Royal Company» ЖШС жүзеге асырды. Осы жұмыстармен қатар, «Арт Код» ЖШС 5 км магистральдық желілерді заманауи диагностикалық жабдықтар арқылы зерделеп, нақты тозығы жеткен учаскелерді анықтады. Бұл тәсіл болашақта қандай құбырларды алдымен ауыстыру керектігін ғылыми негізде жоспарлауға жол ашады. Маман-сарапшылардың пікірінше, желілерді цифрлық картаға түсіру және жүйелі диагностика жүргізу — Шымкент жылу шаруашылығын басқарудың жаңа, прогрессивті бағытын қалыптастырады.
Жылыту маусымына дайындықтың ажырамас бөлігі — отын қоры. Шымкент қаласының 2026-2027 жылдардағы маусымға деген жалпы көмір қажеттілігі 22,1 мың тоннаны құрайды. Оның 4,8 мың тоннасы бюджеттік мекемелер мен дербес қазандықтарға, ал 17,3 мың тоннасы тікелей қала тұрғындарына арналған. Қазіргі уақытта қаладағы 8 теміржол тұйығында «Азамат Мунай», «Vip-M», «Экзинит», «ГранСбытКомир-М», «Санас» және «BEST» атты 6 өңірлік көмір операторы жұмыс атқаруда. Аталған компаниялардың бірқалыпты жұмыс жасауы — жылыту маусымы барысында отын тапшылығы туындамайтынына берік негіз болып табылады.
Шымкенттіктер биылғы дайындық жұмыстарын жоғары бағалайды. «Бізге жыл сайын жылытудың проблемалары болатын еді, бірақ биыл үй іші жылу да, ыстық су да уақытында берілді» деп бөлісті Байтұрсынов ауданының тұрғыны Айгүл Нұрмаханова. Жалпы алғанда, 2026-2027 жылдардағы жылыту маусымына дайындық деңгейі өткен жылдармен салыстырғанда айтарлықтай жоғары. Бюджеттік салымдар, кешенді жоспарлау және жауапты орындаушылар — осы үш фактордың үйлесімі Шымкентке қысты тұрақты жылумен өткізуге толық мүмкіндік береді. Алайда тозығы жеткен желілердің 37 пайыздық үлесі мен жүздеген шақырым жылу торабын жаңарту қажеттілігі — алда да жүйелі жұмыстың жалғасуын міндеттейді.