Алтынсарин көшесі жаңарады: Қайтпас-1 шағын ауданында жол инфрақұрылымы түбегейлі өзгеріске ұшырауда

Қайтпас-1 шағын ауданындағы Ыбырай Алтынсарин көшесінде күрделі жол жөндеу жұмыстары қарқынды жүріп жатыр. 2026 жылдың 3 қыркүйегіндегі мәліметтер бойынша, жол полотносына ЩМА қабатын төсеу жұмыстары белсенді кезеңіне аяқ басқан. Бұл жаңалық аудан тұрғындары үшін ұзақ күткен қуанышты хабар болды, себебі аталмыш көше соңғы жылдары жол сапасының нашарлығына байланысты жиі шағым тудырып келген еді.
Ыбырай Алтынсарин атындағы көше — Қайтпас-1 шағын ауданының негізгі тіректерінің бірі. Мыңдаған тұрғын осы жолды күнделікті пайдаланады: жұмысқа, мектепке, емханаға бару үшін осы көшемен өтеді. Алайда жылдар бойы жол беті тозып, шұңқырлар мен жарықтар пайда болды. Жаяу жүргіншілер де, жүргізушілер де осы жолда жүру барысында қиындықтарға тап болды. Тұрғындардың шағымдары аудандық мекемелерге жыл сайын жіберіліп келсе де, шынайы өзгеріс тек қазір ғана басталды.
Жол жөндеудің негізгі кезеңі ретінде ЩМА — щебеньмен-мастикалық асфальт қабатын төсеу жұмыстары ерекше назар аударады. Бұл материал кәдімгі асфальтбетонмен салыстырғанда айтарлықтай берік әрі ұзақ мерзімді болып табылады. Сарапшылардың айтуынша, ЩМА жабыны дұрыс пайдаланылған жағдайда кемінде 12–15 жыл бойы өз сапасын сақтайды. Қазақстан жолдары жөніндегі ғылыми-зерттеу институтының мамандары осы материалдың жергілікті климат жағдайына, яғни күрт температуралық ауытқуларға және ауыр жүк машиналарының жүктемесіне жақсы төтеп беретінін бірнеше рет атап өткен. «ЩМА — бүгінгі заманғы жол құрылысының алтын стандарты. Оның ішкі құрылымы суды өткізбейді, ал щебень қоспасы жылжуға жол бермейді», — деп түсіндіреді жол сапасы жөніндегі маман Асқар Жұмабеков.
Аудан тұрғындарының реакциясы оптимистік. Жергілікті тұрғын, үш баланың анасы Гүлнар Сейтқали: «Бізге бұл жол өте маңызды. Балаларымды мектепке апаратын жолда үнемі шұңқырлардан аулақ жүруге тырысатынмын. Ендігі жерде осы мәселе шешіледі деп үміттенемін», — деп пікірін білдірді. Тағы бір тұрғын, зейнеткер Мұрат Ибраев та жол жөндеуді ұзақ уақыт бойы күтіп келгенін жасырмады. «Мұндай жұмыстардың тезірек жасалуын қалайтынбыз, бірақ кеш болса да жасалып жатқанына шүкірлік», — деді ол.
Ресми тұлғалар да бұл жобаның маңыздылығын атап өтті. Аудандық әкімшіліктің жол инфрақұрылымы бөлімінің басшысы: «Қайтпас-1 ауданындағы жол жөндеу — тек бір көшені жаңарту емес, бұл барлық тұрғындардың тіршілік сапасын арттыруға бағытталған кешенді саясаттың бөлігі. Биыл ауданда бірнеше ірі жол учаскелері жаңартылмақ», — деп хабарлады. Статистикаға сүйенсек, Қазақстанда жыл сайын орташа есеппен 4 500 шақырымнан астам жол жаңартылып отырады. Соңғы бес жылда республикалық маңызы бар жолдардағы апат санының 18 пайызға қысқарғаны байқалады, бұл жол сапасының жақсаруымен тікелей байланысты.
Тарихи тұрғыдан алғанда, Қазақстандағы жол инфрақұрылымының дамуы ел тәуелсіздігін алғаннан бергі уақытта елеулі өзгерістерге ұшырады. 1990-шы жылдары кеңестік жолдардың сарқытымен өмір сүрген еліміз, кейінгі онжылдықтарда инфрақұрылымды жаңарту мен дамытуға баса назар аудара бастады. Астана, Алматы сияқты ірі қалалардан бастау алған жол жаңарту толқыны бірте-бірте аймақтық орталықтарға, ал одан соң шағын ауданадрға дейін жетуде. Бұл процесс — мемлекеттің «адами капитал» деп атайтын бағдарламасымен тікелей астасатын ұзақ мерзімді стратегиялық бағыттың нәтижесі.
Болашақ перспективалар тұрғысынан қарағанда, Алтынсарин көшесіндегі жол жөндеу аяқталғаннан кейін аудан тұрғындарының күнделікті өмірі айтарлықтай жеңілдейді деп күтілуде. Бір жағынан, жол апаттарының қаупі азаяды, өйткені тегіс жол беті жүргізушілерге бақылауды жоғалтпауға мүмкіндік береді. Екінші жағынан, жаяу жүргіншілер де қауіпсізірек жүре алады. Сонымен қатар жол жөндеуінің экономикалық тиімділігі де жоғары: тегіс жолда көліктердің техникалық тозуы баяулайды, жанармай шығыны азаяды, ал уақыт үнемдеу жалпы өнімділікке оң ықпал етеді. Экономист Дина Нұрланова атап өткендей, сапалы жол инфрақұрылымы жалпы ішкі өнімге де тікелей әсер ететін фактор болып табылады.
Ыбырай Алтынсарин — өз халқының болашағына деген шексіз сенімімен, ағарту жолындағы ерен еңбегімен тарихқа мәңгілік есімін жазып кеткен ұлы ұстаз. Оның атын иемденген осы көшеде жүріп жатқан жаңарту жұмыстары да — ел болашағына деген сенімнің, ұрпаққа деген жауапкершіліктің белгісіндей. Тұрғындарға қолайлы жағдай жасау, олардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету — бұл жай ғана асфальт төсеу емес, қаланың келбетін жасауға, тұрғындардың өмір сапасын арттыруға бағытталған мемлекеттік мақсаттың іс жүзіне асуы. Жол жөндеу жұмыстарының жоспар бойынша аяқталуы аудан тұрғындарына үлкен сыйлық болмақ.