Түркістанда Ыбырай Алтынсарин атындағы жаңа балалар кітапханасы есік ашты: рухани қазынаның жаңа беті

2026 жылдың 2 маусымында Түркістан облысында мерейлі оқиға орын алды — Ыбырай Алтынсарин атындағы облыстық балалар кітапханасының жаңа заманауи ғимараты салтанатты түрде пайдалануға берілді. 220 мыңнан астам кітаптық қоры бар бұл мекеме тек кітап сақтайтын орын ғана емес, болашақ ұрпақты тәрбиелейтін рухани ошаққа айналмақ. Биыл кітапхана өзінің 65 жылдық мерейтойын атап өтіп отыр, сондықтан жаңа ғимараттың ашылуы оның тарихындағы аса маңызды белес болып табылады.
Кітапхана ісінің Түркістан облысындағы тарихы ұзақ жылдарға созылады. Кеңес дәуірінде негізі қаланған бұл мекеме сол кезден бергі онлаған жылдар бойы облыстың мәдени өміріне зор үлес қосып келді. Алайда уақыт өте ескі ғимарат өз деңгейінде қызмет көрсете алмайтын жағдайға жетті: оқырмандар саны артып, кітаптар қоры өсіп, технологиялық жаңалықтарды енгізу қажеттілігі туындады. Осыны ескерген облыс әкімдігі жаңа, заманауи талаптарға сай ғимарат салу туралы шешім қабылдады. Жобалаудан бастап құрылыстың аяқталуына дейін бірнеше жыл уақыт кетті, бірақ нәтижесінде өңір тұрғындары шынайы мәдени кешенге ие болды.
Жаңа ғимарат бір уақытта 100-ге дейін оқырманды қабылдай алады және мұнда 50-ден астам маман жұмыс істейді. Кітапхананың ішкі кеңістігі балалардың жас ерекшеліктерін толық ескере отырып жасақталған: кішкентай оқырмандарға арналған ойын-білім аймақтары, жасөспірімдерге арналған медиа залдар, шығармашылық шеберханалар мен мультимедиалық оқу бөлімдері бар. 220 мыңнан астам кітапты қамтитын қор қазақ, орыс және шет тілдеріндегі басылымдарды, балалар энциклопедияларын, көркем және ғылыми-танымдық әдебиетті біріктіреді. Бүгінде Түркістан облысында барлығы 390 кітапхана жұмыс істеп, жалпы кітап қоры 6 миллион данадан асады — бұл көрсеткіш аймақтың мәдени инфрақұрылымының қаншалықты дамығандығын айқын дәлелдейді.
Ашылу салтанатында сөз алған Түркістан облысының әкімі Нұралхан Күшеров кітапхананың рөлін ерекше атап өтті. «Кітапхана — бұл кітап сақтайтын орын ғана емес. Бұл ұлттың рухани қазынасы және тәрбиенің алтын бесігі. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Ұлттық құрылтай мәжілісінде: «Тек оқитын ұлт ғана шынайы зияткерлік қоғам қура алады. Бұл елдің рухани дамуының негізі», — деп атап көрсетті. Осылайша кітапханалардың қоғам өміріндегі маңызды рөлі айрықша бағаланды. Жастардың кітапқа деген қызығушылығын оятып, оларды дұрыс бағытта тәрбиелеу — болашаққа жасалған маңызды инвестиция», — деді ол. Әкімнің бұл сөздері аймақ тұрғындары арасында үлкен қолдауға ие болды.
Ашылу рәсіміне қатысқан Түркістан облысы «Ардагерлер ұйымы» қоғамдық бірлестігінің төрағасы Жәнісбек Мауленқұлов та маңызды ой бөлісті: «Қазақ халқы кітапты бәрдайым қастерлеген. Ыбырай Алтынсариннің өзі «Оқу, балалар, оқу» деп білімге шақырған. Бүгін ашылып отырған кітапхана сол асыл жолдың жалғасы, рухани орталық. Бұл жай кітап сақтайтын орын емес. Бұл адамның ойлауын дамытуға, шығармашылық әлеуетін ашуға және ұлттық құндылықтарды болашақ ұрпаққа жеткізуге арналған қасиетті кеңістік», — деп атап өтті ол. Кітапхананың атауының бекер таңдалмағаны да осы сөздерде айқын аңғарылады: Ыбырай Алтынсарин — қазақтың ағарту ісінің атасы, халыққа білім берудің ұлы жаршысы.
Бұл кітапхананың ашылуы Түркістан облысындағы мәдени инфрақұрылымды дамытудың кең бағдарламасы аясында жүзеге асып отыр. Өткен жылы кітапханалармен қатар алты мәдениет үйі де салынып, пайдалануға берілді. Қазіргі уақытта тағы 10 мәдени нысан құрылыс үстінде. Бұл деректер мемлекеттің мәдениет саласын тек Түркістанда ғана емес, бүкіл елде жедел дамытуға ниет еткенін айқын байқатады. Мамандардың айтуынша, заманауи кітапхана жай оқу залынан гөрі ауқымды рөл атқарады: ол білім беру, мәдени тәрбие, қоғамдық қарым-қатынас пен инновациялық ойлауды бір шаңырақ астына жинайтын кешенді орталыққа айналуда.
Балалар кітапханасының маңыздылығы ерекше, өйткені оқуға деген сүйіспеншілік ең алдымен балалық шақта қалыптасады. Психологтар мен педагогтардың зерттеулері бойынша, мектепке дейінгі және бастауыш мектеп жасындағы балаларда кітапқа деген қызығушылықты оятқан жағдайда, бұл дағды бүкіл өмір бойы сақталады. Сондықтан мемлекеттің балалар кітапханаларына инвестиция салуы тікелей болашақ зияткерлік потенциалды қалыптастыруға бағытталған стратегиялық қадам болып табылады. Отбасының рөлі де назардан тыс қалмайды: ата-аналар балаларын кітапханаға жүйелі алып келіп, бірге оқу мәдениетін қалыптастырса, нәтиже еселеп артады.
Оқитын ұлт — дамыған ұлт. Бұл қағида бүгінгі таңда жай ұранға айналмай, мемлекеттік саясаттың нақты бағыттарының бірі ретінде іске асып жатқанын Түркістандағы жаңа кітапхана тағы бір рет дәлелдеді. Ыбырай Алтынсариннің «Оқу, балалар, оқу» деген сөздері 165 жылдан кейін де өзінің мәнін жоғалтпай, жаңа заманғы ғимарат пен заманауи технологиялармен қаруланған осы мекеменің қабырғасында жаңғырып тұр. Ал кітапханаға алғаш рет аяқ басқан баланың көзіндегі от — болашақ Қазақстанның рухани күшінің ең нанымды белгісі.