Шымкенттің жаңа тынысы: Ыбырай Алтынсарин көшесі жаңарды

Шымкент қаласында маңызды инфрақұрылымдық жоба өз аяғына жетті — Ыбырай Алтынсарин көшесінің толыққанды реконструкциясы аяқталып, жаңартылған жол учаскесі пайдалануға берілді. 2026 жылдың 11 қыркүйегінде өткен салтанатты ашылу рәсімінде қала басшылығы мен тұрғындар жаңарған инфрақұрылымды бірге тамашалады. Бұл оқиға — Шымкенттің тасымал желісін кеңейтуге бағытталған кешенді бағдарламаның тағы бір табысты қадамы.
Жұмыстар Мұстафа Шоқай көшесінен Тұран шағын ауданына дейінгі жалпы ұзындығы 2 шақырымды қамтыған учаскеде жүргізілді. Бұрын екі жолақты болған жол енді төрт жолаққа дейін кеңейтіліп, жаңа асфальт жабыны төселді. Бұған қоса жаяу жүргіншілер аймағы абаттандырылды, қоғамдық көлік аялдамалары жаңартылды, сыртқы жарықтандыру жүйесі мен су бұру желілері толық ауыстырылды. Көліктің ұйымдасқан қозғалысы қамтамасыз етіліп, оң бұрылыстар ашылды. Тек жол полотносы ғана емес, бүкіл инженерлік инфрақұрылым кешенді түрде жаңартылды.
Шымкент — Қазақстанның үшінші ірі қаласы әрі республикалық маңызы бар мегаполис. Халқының саны 1,3 миллионнан асып отырған бұл қалада жол жүктемесі жыл санап артып келеді. Қалалық жоспарлау бойынша сарапшылардың деректеріне сүйенсек, соңғы он жылда Шымкенттегі жеке автокөліктер саны үш есеге өскен. Осындай жағдайда магистральдық жолдарды кеңейту — қала үшін тіршілік мәселесіне айналып отыр. Ыбырай Алтынсарин көшесінің жаңартылуы Байдібек би даңғылынан балама маршрут ашып, тасымал ағындарын біркелкі бөлуге мүмкіндік береді. Бұл — жай ғана жөндеу жұмысы емес, қаланың тыныс-тіршілігін реттейтін стратегиялық шешім.
Шымкент қаласы әкімінің орынбасары Бауыржан Сейтқали іс-шара барысында сөйлеген сөзінде реконструкцияның маңыздылығын атап өтті: «Ыбырай Алтынсарин көшесінің жаңартылуы — бұл жай ғана асфальт төсеу емес. Бұл — Тұран, Қайтпас-1 шағын аудандары мен іргелес аумақтарда тұратын ондаған мың шымкенттіктің өміріне тікелей ықпал ететін жоба. Енді олар жұмысқа, мектепке, ауруханаға жетуге жұмсайтын уақытын айтарлықтай қысқарта алады», — деді ол. Жергілікті жол-көлік инфрақұрылымы саласының тәжірибелі маманы Дәурен Әбеновтің бағалауынша, төрт жолақты жолдың ашылуы берілген бағыттағы өткізу қабілетін екі еседен астам арттырады: «Реконструкцияға дейін бұл учаскеде шың сағаттарда кептеліс тұрақты сипат алған болатын. Енді жүктеме біркелкі бөлінеді, демек, жанармай шығыны мен атмосфераға зиянды газ шығарындылары да азаяды».
Жаңартылған көше Тұран мен Қайтпас-1 шағын аудандарының тасымал қолжетімділігін едәуір жақсартады. Аталған аудандарда жүздеген тұрғын үй кешені мен мыңдаған отбасы орналасқан. Бұрын тұрғындар негізгі магистральға шығу үшін үлкен айналма жол жасауға мәжбүр болатын. Енді Ыбырай Алтынсарин көшесі Байдібек би даңғылының балама бағыты ретінде жұмыс істейді. Тұрғындардың жол жүру уақыты орта есеппен 15–20 минутқа қысқарады деп күтілуде. Жаяу жүргіншілер үшін де жағдай мүлде жаңа деңгейге көтерілді: заманауи аялдамалар, кең тротуарлар, жақсы жарықтандыру — осының бәрі пешеходтардың қауіпсіздігі мен жайлылығына жағдай жасайды.
Шымкент тұрғыны, Тұран шағын ауданының тұрақты тұрғыны Гүлнәр Бекова жаңартылған жолға деген көзқарасын ортаға салды: «Бұрын таңертең жұмысқа шығу нағыз азапқа айналатын. Байдібек би даңғылында ұзақ кептелісте тұра беретінбіз. Енді балалар мектепке уақытында жетеді, мен де жұмыс орнына тез барамын. Жаяу жүру жолдары кең, жарықтандыру жақсы — кешке де қорықпай жүруге болады». Бұл пікір — мыңдаған шымкенттіктің ортақ сезімін айқын бейнелейді. Жаңарған инфрақұрылым күнделікті өмірдің сапасын арттырады, ал бұл — кез келген урбандық жобаның ең маңызды өлшемі.
Тарихи тұрғыдан алғанда, Шымкент үшін жол инфрақұрылымын дамыту мәселесі 2000-жылдардың ортасынан бастап күн тәртібінен түспей келеді. Қала республикалық мәртебе алғаннан кейін, 2018 жылдан бастап, жол желісін жаңарту мен кеңейту жылдамдады. Алтынсарин көшесінің реконструкциясы осы кезеңдегі кешенді жоспардың бір бөлігі ретінде іске асырылды. Салыстыру үшін: 2022–2024 жылдар аралығында Шымкентте жалпы ұзындығы 35 шақырымнан астам жол жаңартылды. Жаңа жоба осы тізімге тағы 2 шақырым қосты. Жол сапасы мен инфрақұрылымның кешенді жаңартылуы қаланың инвестициялық тартымдылығын да арттырады деп болжанып отыр.
Сарапшылар мен қала басшылығының пікірінше, жаңартылған Ыбырай Алтынсарин көшесі ондаған мың шымкенттіктің күнделікті өміріне оң ықпал ету арқылы бүкіл аймақтың тасымал жүйесін жетілдіреді. Бұл жоба — қала дамуына деген жүйелі көзқарастың, халықтың мүддесін ескерген стратегиялық жоспарлаудың нақты айғағы. Шымкент өзінің инфрақұрылымдық жетілуін тоқтатпайтынын осы бір жаңартылған екі шақырым жолмен дәлелдеп берді.