Тұран тұрғындары ақиммен жүздесті: қаладағы өткір мәселелер ашық айтылды

17 қыркүйек 2026 жылы Шымкент қаласының әкімі Ғабит Сыздықбеков Тұран ауданының тұрғындарымен кездесу өткізді. Бұл кездесу қалалықтардың өзекті мәселелерін тікелей билік өкілдеріне жеткізу мүмкіндігіне айналды. Кездесуде канализация жүйесінің ахуалы, электрмен жабдықтау мәселесі, қаңғыбас иттердің қоғамдық қауіпсіздікке төндіретін қатері, мектептердің жұмыс тәртібі және қоғамдық көліктің жеткіліксіздігі сынды мәселелер қозғалды. Тұрғындардың жан айқайы — бұл тек бір аудан мәселесі емес, бүкіл мегаполистің даму жолында шешімін таппай жатқан жүйелі олқылықтардың айнасы.
Тұран ауданы — Шымкенттің ең тығыз қоныстанған аудандарының бірі. Соңғы жылдары қала халқының үздіксіз өсуіне байланысты инфрақұрылымға түсетін жүктеме де артып келеді. Қалалық статистика мәліметтері бойынша, Шымкент халқы 2020 жылдан бері жыл сайын орта есеппен 3–4 пайызға өсіп отырады. Бүгінгі таңда қала халқы 1,3 миллионнан асты. Мұндай қарқынды өсім коммуналдық инфрақұрылымға, жол-көлік желісіне және әлеуметтік объектілерге орасан зор салмақ түсіреді. Тұран ауданы осы процестің ең ауыр зардабын тартып отырған аймақтардың қатарында.
Кездесу барысында Құрсай, Құлагер және Ақтас-2 шағынаудандарының тұрғындары ерекше белсенділік танытты. Бұл аудандар соңғы онжылдықта едәуір дамыса да, инфрақұрылымдық проблемалар толыққанды шешімін таппай келеді. Құрсай тұрғыны, үш баланың анасы Зауреш Нұрланова кездесуде өз алаңдаушылығын жасырмады: «Біздің көшеде он жылдан астам уақыт бойы канализация мәселесі шешілмей келеді. Жаңбыр жауса — жол батпаққа айналады, жер асты сулары жоғарылайды. Балаларым мектепке дейін жетіп жете алмай, етігін батырып келеді». Оның сөздері залда отырған тұрғындардың ортақ дауысы болды — қол шапалақтармен қарсы алынды.
Электрмен жабдықтау мәселесі де кездесуде ерекше орын алды. Ақтас-2 шағынауданының бірнеше тұрғыны тұрақты кернеу тербелістері мен жиі болатын сөнулер туралы шағымдарын жеткізді. «Кешкі сағат алтыдан кейін — мейрамханада немесе дүкенде болсаңыз да, компьютерде жұмыс жасасаңыз да — жарық өшіп кетеді. Жаңа жылдың қарсаңында аптаның үш күні тоқ болмады» деп баяндады жергілікті кәсіпкер Серік Байбосынов. Техникалық сарапшылардың пікірінше, мұндай ахуал ескірген трансформаторлық қуаттың жетіспеушілігімен және тұрғын үй қорының жылдам ұлғаюымен тікелей байланысты.
Қаңғыбас иттер мәселесі де кездесудің айрықша назар аударған тақырыбына айналды. Аудан тұрғындары соңғы бір жылда балаларға, жасөспірімдерге және егде жастағы адамдарға иттердің шабуыл жасағаны туралы бірнеше оқиғаны тіркеді. Тек 2025–2026 жылдар аралығында Тұран ауданынан ит шағуы бойынша 40-тан астам өтініш тіркелгені белгілі болды. Шымкент қалалық санитарлық-эпидемиологиологиялық бақылау мәліметтеріне сүйенсек, бос жүрген иттердің санын бақылауда ұстау бойынша бюджеттік қаражат толық игерілмей, жұмыс тиімділігі төмен деңгейде қалып отыр.
Мектептер мен балабақшалардың жеткіліксіздігі де тұрғындарды алаңдатып отырған мәселелердің бірі. Аудандағы бірқатар мектептерде оқушы саны нормативтен әлдеқайда асып кеткен. Екі сменалық, тіпті кейбір мектептерде үш сменалық оқу жүргізілуде. Мұғалімдер мен ата-аналардың пікірінше, мұндай жағдай оқу сапасына кері әсерін тигізбей қоймайды. «Менің қызым таңертең сегіз жарымда мектепке барады, ал бала бақшаның орны жоқ болғандықтан кенжесін тіркей алмадым. Үш жылдан бері кезегімізді күтудеміз» деп айтты Тұран тұрғыны Айнұр Сейтқалиева.
Қоғамдық көлік мәселесі де аудан тұрғындары үшін өткір болып қалуда. Жергілікті тұрғындардың айтуынша, кейбір аялдамаларда автобус 40–50 минутқа дейін күттіреді. Атап айтқанда, Ақтас-2 мен Құлагер аудандарын қаланың орталығымен байланыстыратын маршруттар жеткіліксіз деп саналады. Жеке көлігі жоқ тұрғындар, ерекше санатта — зейнеткерлер мен мүмкіндіктері шектеулі азаматтар бұл жағдайды ең ауыр сезінеді. Урбанист сарапшы Ерлан Мұсаев бұл мәселеге қатысты пікірін ортаға салды: «Қоғамдық көліктің дамымауы — бұл тек ыңғайлылық мәселесі емес. Бұл қалалықтардың еңбек нарығына, білімге және медицинаға тең қол жеткізуін тікелей шектейді. Шымкент мегаполиске айналды, бірақ көлік инфрақұрылымы мегаполис деңгейіне жетпей отыр».
Әким Ғабит Сыздықбеков тұрғындардың барлық өтініштерін мұқият тыңдап, жауапты ведомстволарға нақты тапсырмалар берді. Оның айтуынша, канализация жүйесін жаңарту бойынша жобалық-сметалық құжаттама дайындалу үстінде, электрмен жабдықтауды жақсарту мәселесі «Шымкентжарық» кәсіпорнымен бірлесіп қаралатын болады, ал қаңғыбас иттерді аулау мен стерилизациялау бойынша жұмыстардың қарқыны арттырылады. Сонымен бірге 2027 жылғы бюджет жобасында аудандағы жаңа мектеп салу мәселесін қарастыру тапсырылды. «Мен сіздермен бетпе-бет кездесіп, мәселелерді тікелей естуді маңызды деп санаймын. Бюрократиялық жолмен өтіп кетпес үшін осы диалог форматын жалғастырамыз» деді әким.
Бұл кездесу Шымкент билігінің халықпен тікелей байланыс орнатуға деген ұмтылысының белгісі. Алайда тұрғындар үшін ең маңыздысы — айтылған уәделердің нақты іске асырылуы. Тарихи тәжірибе көрсеткендей, мұндай кездесулерден кейін бастамалардың бір бөлігі іске асып, екіншілері тоқтап қалатыны жасырын емес. Тұран тұрғындары бұл жолы нәтиже күтеді — уәде емес, іс-қимыл.