Түркістан облысында газификация: 90 пайызға жету жолындағы ірі серпіліс

Түркістан облысының әкімі Нұралхан Күшеровтің төрағалығымен өткен кеңесте аймақтың газификациялау барысы, инфраструктуралық жобалардың орындалуы және саладағы қаржылық тәртіп мәселелері жан-жақты талқыланды. 2026 жылдың 14 шілдесінде өткен бұл жиынға профильдік басқармалардың басшылары, қалалар мен аудандардың әкімдері, сондай-ақ газ бөлу ұйымдарының өкілдері қатысты. Облыс орталығында өткізілген бұл кеңес аймақтың энергетикалық дамуындағы маңызды белесті айқындады.
Мәжілісте атап өтілгендей, бүгінгі таңда Түркістан облысының 801 елді мекенінің 606-сы табиғи газбен қамтылған. Бұл мекендерде жалпы саны 1 миллион 887 мыңнан астам адам тұрады. Аймақтың газификация деңгейі 88 пайызға жеткен болатын. Ағымдағы жылы 74 нысанды салуға мемлекет тарапынан 14 миллиард теңгеге жуық қаражат бөлінді. Жыл соңына дейін 33 жоба аяқталып, тағы 34 елді мекен тұрғындары табиғи газға қол жеткізеді деп жоспарланып отыр. Барлық белгіленген жұмыстар орындалған соң, облыстың газификация деңгейі 90 пайызға жетеді.
Газификация мәселесі Қазақстанның оңтүстік аймақтары үшін ерекше маңызды болып саналады. Түркістан облысы — республиканың ең тығыз қоныстанған өңірлерінің бірі, мұнда ауыл тұрғындарының үлесі жоғары. Осындай аймақтарда табиғи газбен қамту халықтың тұрмыс сапасын тікелей арттырады, отын шығынын азайтады және экологиялық жағдайды жақсартады. Тарихи тұрғыдан алғанда, облыстың далалық және тау етегіндегі аудандары ұзақ жылдар бойы газсыз немесе сұйытылған газды пайдалана отырып өмір сүрді, бұл халыққа үлкен қаржылық ауыртпалық болды. 2019 жылы жаңа облыс ретінде қайта құрылғаннан бері аймақтың газификация деңгейі айтарлықтай өсті — бір онжылдықта 60 пайыздан 88 пайызға дейін жетті. Бұл — өңір тарихындағы беспрецедентті қарқын.
Кеңесте сөз алған аймақ әкімі Нұралхан Күшеров жоспарланған барлық жұмыстардың сапалы орындалуын қамтамасыз етуді тапсырды. "Газификация — бұл жай ғана инфраструктуралық жоба емес, халықтың тікелей тұрмыс деңгейін арттыратын мемлекеттік міндет. Әрбір тұтынушыны уақытында газбен қамту — біздің бірінші кезектегі міндетіміз", — деді облыс басшысы. Оның сөзінше, кейбір газ жеткізуші компаниялардың қарыздарын қысқарту мәселесі де жиында ерекше назар аударды. Жекелеген ұйымдардың қаржылық тәртіпті сақтамауы жалпы жүйенің тиімділігіне кері әсерін тигізеді, деп атап өтті әкім.
Жиынға қатысқан Созақ ауданының әкімі Серік Жақыпов жергілікті тұрғындардың газификациядан күткен үміттері туралы сөз қозғады. "Біздің ауданда бірнеше жыл бойы газ тартуды күтіп отырған ауылдар бар. Биыл сол ауылдардың үштен бірі газға қосылады. Бұл адамдар үшін — шынайы мереке", — деді ол. Газ бөлу ұйымдарының өкілдері де кеңесте баяндама жасап, техникалық мәселелер мен объектілердің іске қосылу мерзімдері туралы нақты ақпарат ұсынды. Сарапшылардың бағалауынша, газификацияланған үйде жылыту шығыны ескі отын түрлерімен салыстырғанда орта есеппен 30-40 пайызға төмен болады.
Облыстың газификация жоспары тек халықтың тұрмыс сапасын арттырумен шектелмейді — бұл аймақтың экономикалық дамуына да тікелей әсерін тигізетін стратегиялық бағыт. Газ желілерінің тартылуы жаңа өнеркәсіптік нысандардың ашылуына, шағын және орта бизнестің дамуына, жергілікті халықтың жұмыспен қамтылуына оңтастырушы ықпал етеді. Елді мекендерге газ тартылғаннан кейін сол аудандардағы жылжымайтын мүлік бағасы орташа есеппен 15-20 пайызға өсетіні де байқалған. Сондықтан газификация жобалары инвестициялық тартымдылықты да арттырады деп есептейді мамандар.
Халықтың реакциясы да оптимистік. Шымкент маңындағы Сайрам ауданынан Зейнеп Асқарова: "Біз бірнеше жыл ағаш пен мазутпен жылындық. Газ тартылған соң отбасының ауасы да жеңілдеді, шығыны да азайды. Балаларымыз таза ауа жұтып өседі," — деп бөлісті. Мұндай жеке тарихтар — статистика артындағы нақты өмір шындығы, газификацияның адам тағдырына тигізетін нәтижесі.
Жалпы ел деңгейіндегі контекстте Түркістан облысының тәжірибесі назар аударарлық. Қазақстан бойынша газификация деңгейі 2025 жылғы деректер бойынша орта есеппен 60 пайыз шамасында болғанда, Түркістан облысының 88-90 пайызға жетуі — ерекше жетістік. Осы жетістіктің кілті — орталықтан бөлінген қаражаттың тиімді пайдаланылуы, жергілікті билік пен газ компанияларының үйлесімді ынтымақтастығы, сондай-ақ барлық жоспарланған жұмыстарға қатаң бақылаудың орнатылуы. Осы модельді республиканың басқа облыстарына тарату ұсынылуда.
Биылғы жылдың соңына дейін 33 жобаны аяқтап, 34 елді мекенге газ тарту жоспарының орындалуы тек сандық көрсеткіш емес — бұл мыңдаған отбасының жаңа өмірге бастайтын есік. Түркістан облысы 90 пайыздық газификация деңгейіне жеткен соң, Қазақстандағы ең жоғары газбен қамтылған аймақтардың қатарына қосылады. Бұл жетістік — мемлекеттік жоспарлаудың, жергілікті басқарудың және азаматтардың шыдамды үмітінің ортақ жемісі.