Шымкент индустриялық серпіліс жолында: Премьер-министр Бектенов өнеркәсіп алаңдары мен инфрақұрылымдық жобалармен танысты

2026 жылдың 22 қазанында Қазақстан Премьер-министрі Олжас Бектенов Шымкентке жұмыс сапарымен келіп, қалада іске асырылып жатқан ірі өнеркәсіптік және инфрақұрылымдық жобалармен жан-жақты танысты. Сапар барысында үкімет басшысы «Жұлдыз» және «Тассай» индустриялық аймақтарын аралап, Бәйдібек би даңғылы мен Төлеметов көшесінің қиылысындағы транспорттық тораптың құрылыс барысымен танысты. Бұл сапар Шымкенттің республикалық деңгейдегі өнеркәсіп орталығы ретіндегі рөлін одан ары нығайту мақсатында жүзеге асырылды.
Қазақстанның оңтүстігінде орналасқан Шымкент соңғы жылдары елдің өнеркәсіптік картасында маңызды орынды иеленіп келеді. 2018 жылы республикалық маңызы бар қала мәртебесін алғаннан бері Шымкент инвестицияларды тарту, жаңа зауыттар мен кәсіпорындар ашу бағытында жедел дамып келеді. Қаладағы сегіз индустриялық аймақтың толтырылу деңгейі 90 пайызға жеткені, сондай-ақ осы аймақтарда жүзден аса жоба іске асырылғаны — бұл серпіліс кездейсоқ емес екенін дәлелдейді. Шымкент акиматының деректері бойынша, 2025 жылы қаланың жалпы аймақтық өнімі 5,9 триллион теңгеге жеткен. 2026 жылдың қаңтар-қыркүйек айлары аралығында өнеркәсіптік өндіріс көлемі 1,2 триллион теңгені құрап, өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 12,9 пайызға өскен. Негізгі капиталға салынған инвестициялар 580 млрд теңгеге жеткен.
Премьер-министр бірінші кезекте «Жұлдыз» индустриялық аймағына барып, Wan Sheng Ceramic зауытының жұмысымен танысты. Кәсіпорын 2026 жылы толық өндірістік қуатқа шықты — жылына 12-13 миллион шаршы метр керамогранит өнімі шығарылады. Зауытта 350 тұрақты жұмыс орны ашылған, ал суббұйымдас кәсіпорындармен бірге мыңнан астам адам жұмыспен қамтылған. Өндірісте пайдаланылатын шикізаттың 95 пайызы қазақстандық кен орындарынан алынады, ал өнімнің 40 пайызы ТМД елдеріне экспортталады. «Бұл зауыт — жергілікті шикізатты жоғары қосымша құнмен қайта өңдеудің үлгісі. Осындай кәсіпорындар арқылы біз импорт тәуелділігінен арыла аламыз және сыртқы нарықта бәсекеге қабілетті бола аламыз» — деп атап өтті экономика саласының сарапшысы Марат Сейткали. Шынында да, Қазақстан бұрын керамогранит өнімінің едәуір бөлігін шетелден, атап айтқанда Қытай мен Ресейден импорттаған болатын. Бүгінде ел ішілік өндіріс осы тәуелділікті азайтып, нарықта отандық брендтің орнын бекітіп келеді.
«Тассай» индустриялық аймағында үкімет басшысы Asia Trafo кәсіпорнымен танысты. Бұл зауыт күш трансформаторлары мен автотрансформаторлар өндіреді. Кәсіпорынның жобалық қуаты жылына 12 мың МВА-дан асады. Зауыт өндіретін өнім Қазақстанның 500 кВ-қа дейінгі кернеулі қосалқы станция жабдықтарына деген негізгі қажеттілігінің 90 пайызына дейін жаба алады. Энергетика саласы маманы Айгүл Нұрмаханованың пікірінше, «Отандық трансформатор өндірісі — бұл тек экономикалық тиімділік емес, бұл сонымен бірге ел энергетикалық қауіпсіздігінің кепілі. Бұрын осындай жабдықтарды шетелден тасыған болсақ, ендігі жерде оны Шымкенттен алу мүмкіндігі бар». Бұл кәсіпорындардың жетістіктері Қазақстанның «еңбек бөлінісі» мен «индустрияландыру» бағытындағы мемлекеттік саясатының нақты жемісі ретінде бағаланады.
Транспорттық инфрақұрылымға да баса назар аударылды. Бектенов Бәйдібек би даңғылы мен Қ. Төлеметов көшесінің қиылысындағы транспорттық тораппен танысты. Жоба 550 метрлік эстакада, 180 метрден астам жол өткелі және үш жерасты жаяу жүргіншілер өткелін қамтиды. Объектінің жалпы құны 8,5 млрд теңге. Жоғарғы деңгей бойынша қозғалыс бұрыннан ашылған, ал төменгі деңгейді жыл соңына дейін аяқтау жоспарланған. Шымкент күн сайын 140 мыңға дейін автомобильдің кіретін қаласы болып табылады, оның 80 мыңы транзиттік көлік. Мұндай ауқымды жол жүктемесі жағдайында заманауи транспорттық торап — қажеттілік емес, аса маңызды шарт. Биылғы жылы П. Момынов және К. Тіленшин көшелеріндегі жол өткелдері де пайдалануға берілді. Соңғы үш жылда қалада 1,8 мың километр жол асфальтталып, жақсы жағдайдағы жолдардың үлесі 95 пайызға жеткізілді. Жалпы қала жолдарының ұзындығы 3,8 мың шақырымды құрайды.
Сапар барысында тағы бір маңызды тақырып — Шымкент әуежайын реконструкциялау мәселесі талқыланды. Жобаның жалпы құны 46,1 млрд теңге. Жоспар бойынша екінші ұшу-қону жолағы мен рулеждік жолдар салынады. Жұмысты 2027 жылы аяқтау белгіленген. Экономист Бауыржан Әбдіқалықовтың бағалауынша, «Шымкент әуежайы — бұл Оңтүстік Қазақстанның қақпасы ғана емес, бұл бүкіл өңірдің сыртқы нарықпен байланысы. Жаңа ұшу-қону жолағы жүк тасымалы мен турист ағынын ұлғайтуға тікелей ықпал етеді». Аймақтың логистикалық потенциалы артқан сайын Шымкент Орталық Азияның ірі транзиттік хабына айналуы мүмкін, өйткені қала Өзбекстан шекарасымен тікелей жанасып жатыр.
Жұмыс сапарының қорытындысы бойынша Премьер-министр Олжас Бектенов бюджет қаражатын тиімді пайдалануды, инфрақұрылымдық жобалардың орындалуын күшейтуді және жол жұмыстарының сапасын қадағалауды қатаң бақылауға алуды тапсырды. Үкімет басшысының бұл сапары кездейсоқ емес: алдағы жылдарда Шымкенттің өнеркәсіптік және транспорттық әлеуетін одан ары жетілдіру үкіметтің стратегиялық басымдықтарының бірі болып табылады. Болашақта аймақ еліміздің экономикалық өсуіне айтарлықтай үлес қосатын өнеркәсіп орталығы ретінде өз орнын бекітеді деп болжауға барлық негіз бар. Шымкенттің бүгінгі серпілісі — оңтүстік аймақтың ертеңгі даму хикаясының алғы беті ғана.