Шымкентте «Темір» индустриялық аймағы құрылады: металлургия саласына жаңа серпін

22 қазан 2026 жыл. Қазақстанның оңтүстік өңірінің ірі өнеркәсіп орталығы — Шымкент қаласында жаңа индустриялық аймақ құру жоспарланып отыр. «Темір» деп аталатын бұл аймақ металлургия саласына мамандандырылмақ. Жоба туралы мәлімет Премьер-Министр Олжас Бектеновтің Шымкентке жұмыс сапары барысында жарияланды. Бұл жаңалық қаланың индустриялық картасында маңызды бетбұрыс болып табылады және оңтүстік өңірдің экономикалық дамуына жаңа серпін береді деп күтілуде.
Шымкент — Қазақстанның үш республикалық маңызы бар қаласының бірі. Алматы мен Астанадан кейінгі халқы жағынан үшінші орында тұратын бұл мегаполис 2018 жылдан бері дербес әкімшілік бірлік мәртебесіне ие. Сол жылдан бастап қала өзінің өнеркәсіптік әлеуетін жедел қарқынмен дамытып келеді. Бүгінгі таңда Шымкентте жалпы ауданы 1530 гектарды алып жатқан сегіз индустриялық аймақ жұмыс істейді. Олардың аумағында 354 инвестициялық жоба іске асырылып, шамамен 11 мың жұмыс орны ашылды. Салықтық түсімдер 114 миллиард теңгеден асты — бұл Шымкенттің республикалық бюджетке қосқан елеулі үлесін айқын көрсетеді.
Алайда осынау жетістіктердің өзі жаңа мәселені де алдыға тартты. Қала әкімінің бірінші орынбасары Айдын Қариімовтің айтуынша, қазіргі жұмыс істеп тұрған индустриялық аймақтар шамамен 90 пайызға толып отыр. «Бізде бос орын тапшылығы байқалып жатыр. Инвесторлар келеді, жаңа жобалар ұсынылады, бірақ оларды орналастыруға арналған аумақ шектеулі. Осы мәселені шешу үшін біз төрт индустриялық аймақты кеңейту жұмыстарын бастадық және «Темір» атты мүлдем жаңа аймақ ашуды жоспарладық», — деді ол. Мұндай деңгейдегі толымдылық кез келген аумақтық инфрақұрылым үшін маңызды белгі: бұл жаңа кеңістіктерді іздеу уақыты келгенін білдіреді.
Шымкент индустриялық аймақтарының ерекше қасиеті — олардың нақты салаларға мамандандырылғандығы. «Оңтүстік» арнайы экономикалық аймағы жеңіл, химиялық және мұнай-химия өнеркәсібіне, сондай-ақ машина жасаудың жекелеген бағыттарына бағдарланған. «Бозарық» индустриялық аймағында негізінен тамақ өнеркәсібі кәсіпорындары шоғырланған. Тасымал-логистикалық орталық қойма және көлік қызметтеріне арналған. «Жұлдыз», «Тассай» және «Оңтүстік» аймақтары өңдеуші өнеркәсіптің түрлі бағыттарын біріктіреді. Енді осы тізбекке «Темір» аймағы қосылмақ — металлургия саласының кәсіпорындары үшін арнайы алаң пайда болады. Бұл шешім кездейсоқ емес: Қазақстан темір, болат және алюминий өндірісін кеңейтуге стратегиялық мән беріп отырған кезде металлургияға арналған арнайы алаңның пайда болуы — уақыттың талабы.
Экономикалық сарапшылар «Темір» аймағының перспективаларын жоғары бағалайды. Экономика мәселелері жөніндегі сарапшы Дәурен Сейітов «Металлургиялық өнеркәсіп — бүкіл өндіріс тізбегінің негізгі буыны. Темір мен болатсыз машина жасау да, құрылыс та, энергетика да тоқырайды. Шымкентте осы саланы дамытуға арналған жеке аймақтың ашылуы импортты азайтуға және қосымша құн жасайтын жергілікті өндірісті ынталандыруға мүмкіндік береді», — деп атап өтті. Оның пікірінше, аймақтың геосаяси орналасуы да маңызды рөл атқарады: Шымкент Орта Азиямен және Ресеймен жүргізілетін сауданың торабында орналасқан. Бұл металлургиялық өнімдерді тасымалдауда логистикалық артықшылық береді.
Шымкент өндірісінің деректері де қаланың ерекше орнын дәлелдейді. Бүгінгі таңда Қазақстандағы кілем және кілемдік бұйымдардың барлығы осы қалада өндіріледі. Алюминий банкаларының жалпы республикалық шығарылымы да толықтай Шымкентке шоғырланған. Фармацевтикалық өнімдер нарығында қаланың үлесі 40 пайыздан асады — бұл республика аумағындағы ірі өндіріс орталықтарының арасында маңызды көрсеткіш. 2026 жылдың тоғыз айының қорытындысы бойынша өңдеуші өнеркәсіптің көлемі 12 пайыздан астам өсті. Бұл динамика қаланың дамуы тоқтаусыз жалғасып отырғанын айқындайды.
Жергілікті тұрғындардың реакциясы да оптимистік сипатта. Шымкент кәсіпкерлер қауымдастығының өкілі Нұрлан Байжанов жаңалықты ризашылықпен қарсы алды: «Металлургия аймағының ашылуы тек ірі кәсіпорындарға ғана емес, орта және шағын бизнеске де пайдалы. Жабдықтаушылар, сервис компаниялары, логистика мамандары — бәрі де жаңа жұмыс орындарына ие болады. Мультипликативтік әсер зор болады». Аймақ тұрғындары да өз ойларын жариялай бастады: жаңа жұмыс орындарының пайда болуы Шымкент еңбек нарығын одан да серпінді етеді деген үміт бар.
«Темір» аймағының іске қосылуы Шымкентті Қазақстанның индустриялық картасындағы одан да маңызды тірекке айналдыруы тиіс. Болжамдарға сәйкес, аймақты кеңейту жаңа инвестицияларды тартуға, өндіріс көлемін ұлғайтуға және жұмыс орындарын қосымша ашуға мүмкіндік береді. Бұл — жай ғана жаңа индустриялық аймақ емес, бұл Оңтүстік Қазақстанның болашаққа жасаған стратегиялық қадамы. Елімізде металлургия саласын жан-жақты дамыту курсы жарияланған жағдайда Шымкенттің бастамасы уақытылы және орынды шешім деп бағалануда. Жобаның іске асырылуы аймақтың экономикалық тәуелсіздігін нығайтып, жергілікті халықтың өмір сүру деңгейін арттыруға тікелей ықпал етеді деп күтілуде.