Шымкентте пластик өңдеу зауыты салынады: KGIR-2026 форумы 4,8 млрд долларлық инвестиция тартты

Қазақстанның оңтүстік өңірінде инвестициялық белсенділік жаңа биікке шықты. 22 қазан 2026 жылы Шымкент қаласында өткен KGIR-2026 халықаралық инвестициялық форумы аясында 22 құжатқа қол қойылды, олардың жалпы сомасы 4,8 млрд долларға жетті. Энергетика, көлік, білім, медицина, цифрлық инфрақұрылым, өнеркәсіп және агроөнеркәсіп кешенін қамтыған бұл келісімдер Қазақстанның инвестициялық тартымдылығының арта түскенін айқын дәлелдеді.
Форум — бұл жай ғана ресми рәсім емес. KGIR атауы «Қазақстандық жаһандық инвестициялық дөңгелек үстел» деген мағынаны білдіреді және бірнеше жылдан бері ел экономикасына шетелдік капиталды тарту платформасы ретінде жұмыс жасап келеді. Биылғы форумда 40-тан астам елден өкілдер қатысты, олардың ішінде Еуропа, Азия және Таяу Шығыс елдерінің ірі бизнес-делегациялары бар. Шымкенттің форум алаңы ретінде таңдалуы да кездейсоқ емес — Орталық Азиядағы логистикалық торапта стратегиялық орын алатын бұл қала соңғы жылдары республикалық маңызы бар қала мәртебесіне ие болып, экономикалық дамудың жаңа орталығына айналып келеді.
Форумдағы ең ауқымды жобалардың бірі — Қостанай облысында қуаттылығы 1000 МВт жел электр станциясын салу. Бұл жобаға бөлінетін инвестиция 730 млн долларды құрайды. Жоба энергия жинақтау жүйесімен жабдықталады, бұл желдің тұрақсыз табиғатын ескере отырып, электрмен жабдықтаудың сенімділігін арттырады. «Бұл жоба — Қазақстанның 2060 жылға қарай көміртекті бейтараптыққа жету міндеттемесін іс жүзінде орындаудың нақты қадамы. Жаңартылатын энергетикада осындай инвестициялар елдің энергетикалық тәуелсіздігін нығайтады», — деді форумға қатысқан энергетика саласының сарапшысы Бауыржан Сейітов.
Шымкент қаласы үшін форумның ең маңызды нәтижелерінің бірі — қала әкімдігі мен «KOKSAN» ЖШС арасындағы шеңберлік келісімге қол қою болды. Бұл жоба бойынша ПЭТ-преформалар өндіру және пластик өңдеу зауыты салынады. Инвестиция көлемі 74,3 млн долларды құрайды. Сарапшылардың бағалауынша, зауыт іске қосылған соң қалада жүздеген тұрақты жұмыс орны пайда болады және аймақта өңдеу өнеркәсібінің дамуына серпін береді. Пластик өңдеу — бүгінгі таңда экологиялық тұрғыдан да маңызды сала: Қазақстанда жыл сайын миллиондаған тонна пластик қалдыққа айналады, ал оны өңдейтін қуаттар жетіспейді. «KOKSAN» компаниясының өкілі Ерлан Жақсыбеков журналистерге берген сұхбатында: «Біз тек өндіріс орнын ашып қоймаймыз, Шымкенттегі экологиялық жағдайды жақсартуға да үлес қосамыз. Өңдеу циклі толық жабық болады, бұл қоршаған ортаға зиянды шығарындыларды барынша азайтады», — деп атап өтті.
Форумда қол қойылған тағы бір стратегиялық жоба — Қазақстанның автомобиль жолдарында интеллектуалды бақылау жүйесін енгізу, оның құны 249,6 млн долларды құрайды. Бұл жүйе жол апаттарын азайтуға, тасымалдаудың қауіпсіздігін арттыруға және логистиканы оңтайландыруға бағытталған. Ақтөбе қаласында шыны ыдыс өндіру зауытының салынуы да назар аударарлық — 150 млн долларлық бұл жоба жергілікті өнеркәсіпті дамытуға маңызды үлес қосады.
Меморандумдар арасында да ірі жобалар бар. 1 млрд долларлық 20 аймақтық инклюзивті мектеп желісін салу — білім беру саласындағы ауқымды реформаның нышаны. Қазақстанда арнайы білім беру инфрақұрылымы жетіспейтінін ескерсек, бұл бастаманың маңызы зор. Сол сияқты Құрық портында көпфункционалды терминал салу (1 млрд доллар) Каспий теңізі арқылы өтетін транзиттік маршруттарды дамытады. 650 млн долларлық «Қазақстанның Халықаралық медицина қаласы» жобасы елдің медициналық туризм бағытындағы үлкен қадамы болып табылады, ал 500 млн долларға салынатын 250 МВт қуаттылықтағы дата-орталық цифрлық инфрақұрылымды дамытудың айқын белгісі.
Түркістан облысы да форумда олқылығын толтырды. Облыс әкімдігі мен «Nurym Group» ЖШС 111,1 млн долларлық ет кластерін құру туралы меморандумға қол қойды. Оңтүстік Қазақстан агроөнеркәсіп саласы үшін дәстүрлі аймақ болып келеді, сондықтан бұл жоба жергілікті фермерлерге нарыққа шығу мүмкіндігін кеңейтеді және мал шаруашылығы өнімдерін өңдеу деңгейін арттырады. Сонымен бірге Астанада британдық білім беру үлгісі бойынша университет кампусы мен жатақхана салу (40,8 млн доллар), Қызылорда облысында полипропилен қап және биг-бэг өндіру зауыты (8,8 млн доллар) жобалары да форумда қол қойылған маңызды құжаттар қатарына кіреді.
KGIR-2026 форумы Қазақстанның инвестициялық картасын айтарлықтай байытты. Бір форум аясындағы 4,8 млрд долларлық келісімдер — бұл тек сандар емес, олардың артында мыңдаған жаңа жұмыс орны, жаңғырған инфрақұрылым және жетілдірілген өмір сапасы тұр. Экономистердің болжамынша, егер барлық жобалар жоспар бойынша іске асырылса, жалпы ЖІӨ-ге тигізер оң әсер 2030 жылға қарай айқын байқалады. Форумның қорытынды жиынында сөз алған инвестиция және даму министрі Асель Нұрланова: «Биылғы KGIR Қазақстанның халықаралық инвестициялық аренадағы беделін тағы да бір мәрте растады. Енді басты міндет — қол қойылған келісімдерді нақты нәтижеге айналдыру», — деп мәлімдеді. Шымкент, Қостанай, Ақтөбе, Қызылорда — бұл аймақтардың барлығы жаңа даму серпінін алды. Алдағы жылдар бұл уәделердің қаншалықты орындалатынын көрсетеді.