Шымкент аэропорты 46,1 млрд теңгеге қайта жаңғырады: қала инфрақұрылымы жаңа деңгейге шығады

Қазақстан Үкіметінің Премьер-Министрі Олжас Бектенов 2026 жылғы 26 қазанда Шымкент қаласына жұмыс сапарымен келіп, қаланың өнеркәсіптік кәсіпорындарының дамуымен, көлік торабының құрылысымен және аэропортты жаңғырту жобасымен танысты. Сапар қорытындысы бойынша Премьер-Министр тиісті министрліктерге және қала әкіматына зауыттарды кеңейтуді қолдау, инфрақұрылымдық жобалардың орындалуын бақылауды күшейту жөнінде бірқатар нақты тапсырма берді.
Шымкент — Қазақстанның үш миллионнан астам тұрғыны бар ең ірі мегаполистерінің бірі. Соңғы жылдары қала тек демографиялық орталық ретінде ғана емес, сонымен бірге елдің оңтүстігіндегі басты өнеркәсіптік хаб ретінде де белсенді дамып келеді. Үкімет тарапынан индустриалдық аймақтарды қалыптастыруға ерекше назар аударылып, бүгінде қалада сегіз индустриалдық аймақ жұмыс істейді, олардың толтырылу деңгейі 90 пайызға жеткен. Барлығы 354 жоба іске асырылған. 2025 жылы қаланың жалпы өңірлік өнімі 5,9 трлн теңгеге жетті, ал 2026 жылдың қаңтар-қыркүйек айларында өнеркәсіптік өндіріс өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 12,9 пайызға өсіп, 1,2 трлн теңгені құрады. Негізгі капиталға инвестициялар 7,4 пайызға артып, 580 млрд теңгеге жетті.
Премьер-Министр «Жұлдыз» индустриалдық аймағында орналасқан керамогранит шығаратын зауытты аралады. Кәсіпорын биылғы жылы толық қуатқа шықты — жылына 12–13 млн шаршы метр өнім өндіруге мүмкіндік туды. Зауытта 350 тұрақты жұмыс орны ашылған, ал іргелес ұйымдарды есептегенде бір мыңнан астам адам жұмыспен қамтылған. Шикізаттың шамамен 95 пайызы қазақстандық кен орындарынан алынады, ал өнімнің 40 пайызы ТМД елдеріне экспортталады. «Бұл зауыт — импорт орнын басудың тірегі. Бізге дәл осындай кәсіпорындар керек: отандық шикізатқа сүйенетін, адамдарды жұмыспен қамтитын және сыртқы нарыққа шығатын өндіріс», — деп атап өтті Бектенов кәсіпорынды аралау барысында.
«Тассай» индустриалдық аймағында Премьер-Министрге күш трансформаторлары мен энергетикалық жабдықтар шығаратын компанияның өндірісі таныстырылды. Кәсіпорынның жобалық қуаты жылына 12 мың МВА-дан асады. Зауыт Қазақстанның 500 кВ кернеуге дейінгі негізгі трансформаторлық жабдыққа деген қажеттілігінің 90 пайызына дейін қамтамасыз ете алады. Мұнда 200-ден астам адам еңбек етеді. Энергетикалық тәуелсіздік тұрғысынан бұл кәсіпорынның стратегиялық маңызы зор: бұрын импортталып келген жабдықтар енді отандық өндірістен қамтамасыз етілетін болады. Экономист-сарапшы Дінмұхамед Сейтқалиевтің пікірінше, «Шымкенттің өнеркәсіптік дамуы бүкіл оңтүстік өңірінің экономикалық бетін өзгертеді. Мұндай зауыттар тізбекті эффект тудырып, жанама жұмыс орындары мен қызмет салаларын дамытады».
Сапардың тағы бір маңызды бағыты — қаладағы көліктік инфрақұрылымды дамыту. Премьер-Министр Бәйдібек би даңғылы мен Қ. Төлеметов көшесінің қиылысындағы транспорттық тораптың құрылысымен танысты. Жоба шеңберінде ұзындығы 550 метрлік эстакада бар төрт жолды тораппен қатар 180 метрден астам жол өткелі және үш жерасты жаяу жүргінші өткелі салынуда. Негізгі құрылыс-монтаж жұмыстары аяқталып, жоғарғы деңгей бойынша жол қозғалысы ашылды. Төменгі деңгейдегі жұмыстарды 2026 жылдың соңына дейін аяқтау жоспарланған. Қала жолдарының жалпы ұзындығы 3,8 мың километрді құрайды. Соңғы үш жылда 1,8 мың километр жол асфальтталып, жақсы жағдайдағы жолдардың үлесі 95 пайызға жетті. Күн сайын мегаполиске 140 мың автокөлік кіреді, оның шамамен 80 мыңы транзиттік бағытта жүреді.
Сапардың ең айқын назар аударған бөлімі — Шымкент аэропортын қайта жаңғырту жобасы. 46,1 млрд теңге құнындағы жоба екінші ұшып-қону жолағы мен рулеждік жолдарды салуды көздейді. Жұмыстарды 2027 жылы аяқтау жоспарланған. Бүгінде Шымкент аэропорты — жолаушылар ағыны жыл сайын артып келе жатқан ірі транзиттік торап. Жаңа ұшып-қону жолағы аэропорттың өткізу қабілетін едәуір арттырып, халықаралық рейстерді тарту үшін жағдай жасайды. Азаматтық авиация саласының маманы Айгүл Нұрмағамбетованың сөзіне сүйенсек, «екінші ұшып-қону жолағы аэропорттың техникалық сенімділігін де, қауіпсіздік деңгейін де арттырады. Бұл — тек жолаушылар үшін ғана емес, қала экономикасы үшін де жаңа мүмкіндіктер». Аэропорт жаңғыртылғаннан кейін Шымкент халықаралық туризм мен іскерлік сапарлар картасында анағұрлым айқын орын алады деп күтілуде.
Премьер-Министр тексеру сапарын қорытындылай отырып, мердігерлерді бақылауды күшейту, жол құрылысының сапасын арттыру, сонымен бірге инфрақұрылымдық жобаларды іске асыруда заманауи технологиялар мен цифрлық құралдарды кеңінен пайдалану қажеттігін баса айтты. «Шымкент — Қазақстанның оңтүстігіндегі даму локомотиві. Мұнда жасалып жатқан инвестициялар бүкіл өңірге оң ықпал етеді», — деді ол. Қала тұрғындары да осы өзгерістерге оң қарайды: Шымкент тұрғыны, кәсіпкер Серік Омаров: «Жолдар жақсарды, жаңа зауыттар ашылды, аэропорт та жаңарады. Бұл — нақты нәтиже», — деп ризашылығын білдірді. Жалпы алғанда, Шымкенттегі кешенді даму бағыты — өнеркәсіп, инфрақұрылым және көлік жүйесін бір мезгілде жаңғырту — қаланы алдағы жылдары Орта Азия аймағындағы ең бәсекеге қабілетті мегаполистердің біріне айналдыруға мүмкіндік береді.