Шымкент индустриясы жаңа биікке: Премьер-министр Бектенов мегаполистің өркендеу жолын өз көзімен бақылады

Қазақстанның оңтүстік өңіріндегі ең ірі мегаполис — Шымкент қаласы соңғы жылдары елдің индустриялық картасын айтарлықтай өзгертіп, аймақтық экономикалық орталыққа айналып келеді. 22 қазан 2026 жылы Премьер-министр Олжас Бектенов Шымкентке жұмыс сапарымен келіп, қаланың әлеуметтік-экономикалық дамуымен, өнеркәсіптік кәсіпорындардың нақты жұмысымен және жол инфрақұрылымын жаңарту бойынша атқарылып жатқан шараларды жан-жақты зерделеді. Сапар бірнеше стратегиялық нысанды қамтып, мемлекет басшылығының аймақтық дамуға деген ерекше ықыласын тағы бір рет айқын паш етті.
Шымкент 2018 жылы республикалық маңызы бар қала мәртебесін алғаннан бері елеулі инфрақұрылымдық және өнеркәсіптік өзгерістерге ұшырады. Халқы үш миллионнан асатын бұл мегаполис бүгінде Алматы мен Астанамен қатар ел экономикасының тірегіне айналып отыр. Алайда урбанизацияның жылдамдығы бірқатар инфрақұрылымдық мәселелерді де алға тартты: жол желісінің тозуы, қоғамдық кеңістіктердің тапшылығы, өндіріс алаңдарының жетіспеуі — осының барлығы шешімін күтетін күрделі міндеттер болып қала берді. Дәл осы мәселелерді кешенді түрде шешу мақсатында мемлекет соңғы жылдары Шымкенттің индустриялық аймақтарын дамытуды басым бағыт ретінде белгіледі.
Премьер-министрдің сапары барысында бірінші кезекте «Жұлдыз» және «Тассай» индустриялық аймақтары аралап шығылды. «Жұлдыз» аймағындағы Wan Sheng Ceramic зауыты 2026 жылы жылына 12–13 миллион шаршы метр керамикалық өнім шығаратын жобалық қуатына толықтай жетті. Зауытта 350 тұрақты жұмыс орны ашылған, ал өндірісте пайдаланылатын шикізаттың 95 пайызы Қазақстанның ішкі кен орындарынан алынады. Тауарлы өнімнің 40 пайызы ТМД елдеріне экспортталады. Кәсіпорын басшысы Ли Чжэньхуань Премьер-министрге өндірісті кеңейту жоспарларын таныстыра отырып: «Біз Қазақстанды тек өндіріс базасы ретінде ғана емес, сонымен бірге нарыққа шығудың стратегиялық алаңы ретінде қарастырамыз. Жергілікті шикізат пен білікті еңбек ресурстары бізге бәсекелі баға ұстап тұруға мүмкіндік береді», — деді.
«Тассай» аймағындағы «Asia Trafo» кәсіпорны болса күштік трансформаторлар, автотрансформаторлар және өзге де электр жабдықтарын өндіреді. Зауыттың жылдық жобалық қуаты 12 мың МВА-ға жетеді, ал өндірісте 200-ден астам маман еңбек етеді. Өнімдер Қазақстанның ірі энергетикалық нысандарына жеткізіледі. Энергетика саласының тәуелсіз сарапшысы Нұрлан Дүйсенов бұл кәсіпорынның стратегиялық маңызын атап өтті: «Электр трансформаторлары бізде бұрын тек шетелден әкелінетін. Қазір отандық өндіріс арқылы импортты алмастырып отырмыз. Бұл — энергетикалық тәуелсіздік жолындағы нақты қадам».
Жалпы алғанда, бүгінгі таңда Шымкентте жалпы ауданы 1530 гектарды алып жатқан сегіз индустриялық аймақ жұмыс жасайды. Осы аймақтарда 354 инвестициялық жоба іске асырылып, 11 мыңға жуық жұмыс орны құрылды. Аймақтардың толымдылық деңгейі 90 пайызға жетіп отыр — бұл өте жоғары көрсеткіш. Экономикалық статистика да жоғары серпінді растайды: 2025 жылы қаланың жалпы өңірлік өнімі 5,9 триллион теңгені құраса, 2026 жылдың қаңтар-қыркүйек айларында өнеркәсіп өндірісі 1,2 триллион теңгеге жетіп, өткен жылдың сол кезеңімен салыстырғанда 12,9 пайызға өсті. Негізгі капиталға салынған инвестициялар жарты триллионнан — дәлірек айтқанда, 580 миллиард теңгеден асты. Аймақ әкімінің орынбасары Айгүл Мұхамеджанова: «Шымкент ендігі жерде тек транзиттік қала емес — ол толыққанды өнеркәсіп орталығы», — деп мәлімдеді.
Сапар кезінде Премьер-министр Бәйдібек би даңғылы мен Қ. Төлеметов көшесінің қиылысындағы жаңа көлік айрығының құрылыс барысымен де танысты. Бұл нысан Шымкенттің орталық бөлігіндегі тығындалу мәселесін шешуде маңызды рөл атқармақ. Жолаушылар ағынын оңтайландыру мақсатында қаладағы бірнеше негізгі тораптарды жаңартуды қарастырған жол инфрақұрылымын дамыту бағдарламасы аясында іске асырылып жатқан бұл жоба 2027 жылы толықтай аяқталу жоспарланып отыр. Сапардан кейін Премьер-министр жауапты министрліктер мен қала әкімдігіне өнеркәсіптік кәсіпорындарды мемлекеттік қолдауды күшейту, өндірістік қуаттарды ұлғайту және индустриялық аймақтардың барлық мүмкіндіктерін толыққанды пайдалану жөнінде нақты тапсырмалар берді.
Шымкенттің индустриялық серпіні — бұл тек сандардың мәселесі емес, бүкіл Оңтүстік Қазақстан өңіріне тиесілі кең стратегиялық мүмкіндіктердің ашылуы. Аналитиктер мегаполистің географиялық орналасуының — Орта Азия, Ресей және Қытай бағыттарының тоғысындағы орнының — логистикалық артықшылық туғызатынын атап өтеді. Болашақ перспективалар туралы сөз қозғағанда, экономист Серік Жұмабеков: «Шымкент 2030 жылға дейін Оңтүстік Қазақстанның өнеркәсіптік хабына айналу әлеуетіне ие. Ол үшін инфрақұрылымға, кадрларды даярлауға және инновацияға жүйелі инвестиция салу талап етіледі», — деп болжам жасады. Премьер-министрдің Шымкентке жасаған бұл сапары — мемлекеттің аймақтық дамуды назардан тыс қалдырмайтынының, индустрияландыру саясатының ауылдан бастап мегаполиске дейін бірыңғай стратегиялық тізбек арқылы жүзеге асырылып жатқанының дәлелі.