Шымкентте канализация құбырларын жол жамылғысын бұзбай жаңартудың жаңа технологиясы қолданыла бастады

Шымкентте канализация құбырларын жол жамылғысын бұзбай жаңартудың жаңа технологиясы қолданыла бастады

Шымкент қаласының коммуналдық инфрақұрылымын жаңғырту жұмыстары жаңа белеске көтерілді. 30 мамыр 2026 жылы қала тұрғындары мен мамандар Қытайдың Hebei HUANSHUI Pipe Industry Co., Ltd. компаниясының озық технологиясын пайдаланып, тозған канализация желілерін жер қазу жұмыстарынсыз қалпына келтіруге мүмкіндік беретін әдіспен алғаш рет осынша ауқымда танысты. «Водные ресурсы – Маркетинг» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің мамандары қазірдің өзінде осы инновациялық технологияны тәжірибеде қолданып жатыр.

Шымкенттің канализация инфрақұрылымы ондаған жылдар бойы жинақталған мәселелерді шешуді талап етеді. Кеңес дәуірінде салынған жер асты желілерінің едәуір бөлігі өзінің нормативтік қызмет мерзімін әлдеқашан аяқтаған. Сарапшылардың бағалауынша, Қазақстанның ірі қалаларындағы коммуналдық желілердің жалпы тозу деңгейі 60–70 пайызға жетеді. Шымкент — еліміздегі үшінші қала болып, халқы бір жарым миллионнан асқан мегаполис ретінде — аталған мәселеден ерекше зардап шегіп келеді. Жыл сайын канализация апаттары жолдарды жұмыртқалап, тұрғындарға тікелей қолайсыздық туғызып, қалалық бюджеттен едәуір шығын талап еткен.

Дәстүрлі тәсіл бойынша зақымдалған немесе тозған канализация құбырын ауыстыру үшін жол жамылғысын толық жарып, ауыр техникамен тереңдігі екі-үш метрге дейін жер қазу керек болатын. Мұндай жұмыстар, сарапшылардың есептеуінше, орта есеппен екі-үш апта созылып, айналасындағы тұрғын үйлер мен кәсіпорындарға зиян тигізетін. Бір ғана учаскені қалпына келтіру үшін жол жамылғысын жөндеу, қосалқы инженерлік желілерді ауыстыру және қазу жұмыстарын ескергенде жалпы шығын он миллион теңгеден асып кетуі мүмкін. Осы жағдайда Қытай компаниясының ұсынған технологиясы нағыз серпіліс болып табылады.

Жаңа технологияның мәні мынада: арнайы полимерлі лента қолданылады, ол ескі құбырдың ішіне роботты немесе арнайы жабдықты пайдаланып енгізіледі де, оның ішкі қабырғасына плотно жабысып, жаңа, берік және тегіс беті бар герметикалық қабат қалыптастырады. Осы процесс барысында жер бетіне шыққан технологиялық люк немесе шахта ғана ашылады — қалған бүкіл учаскеде жол жамылғысы бүтін күйінде сақталады. Жұмыс уақыты дәстүрлі тәсілмен салыстырғанда бірнеше есеге қысқарады: жүз метрлік учаскені бір-екі жұмыс күнінде толық аяқтауға болады. Сонымен қатар жаңа полимерлі қабат бетон немесе шойын құбырларға қарағанда коррозияға, биологиялық ыдырауға және механикалық зақымдануға анағұрлым төзімді болып келеді.

«Водные ресурсы – Маркетинг» ЖШС-нің технологиялық бөлімінің басшысы Серік Қалиев бұл технологияның мүмкіндіктері туралы өз пікірін білдірді: «Біз бұл жұмыс тәсілін бірнеше ай бойы зерделедік, Қытайдағы тәжірибені, Еуропаның бірқатар елдеріндегі ұқсас жобаларды талдадық. Нәтиже өте жоғары. Ең бастысы — тұрғындар апат болмай-ақ канализация желісінің жаңарғанын байқайды, себебі жол бұзылмайды, шу болмайды, ұзақ кептеліс болмайды». Маман сонымен бірге технологияның экономикалық тиімділігіне де назар аударды: жер қазу, жол жамылғысын қалпына келтіру және қосымша шығындарды ескермегенде жалпы шығын 30–40 пайызға дейін азаяды деп болжануда.

Шымкент қалалық әкімдігінің инфрақұрылым мәселелеріне жауапты өкілдері де жаңа технологияны қолдайтынын білдірді. Қалалық коммуналдық шаруашылық департаментінің мәліметтері бойынша, жақын арада тозу деңгейі жоғары деп танылған бірнеше ондаған шақырымдық канализация желісін жаңарту жоспарланған. Технологияны кезең-кезеңмен кеңінен қолдана отырып, бес жыл ішінде осы учаскелердің басым бөлігін заманауи талаптарға сай жеткізу мақсаты қойылған. Болашақта жаңартылуы тиіс желілер тізіміне қала орталығы, тығыз тұрғын аудандары мен өнеркәсіптік аймақтар кіреді.

Жергілікті тұрғындардың реакциясы да жағымды болып отыр. Жаңа технологияны қолданып жатқан учаскелердің маңайындағы тұрғындар жұмыс кезінде күнделікті өмірлеріне ешқандай іркіліс болмағанын, жол жабылмағанын, бұрынғы жөндеулерге тән тозаң мен шуылдың болмағанын атап өтті. Шымкентте жолдарды жариялаусыз жауып тастайтын және айлар бойы созылатын жөндеу жұмыстарына өте жақсы үйренген тұрғындар үшін бұл шынымен де маңызды жетістік болып табылады. Азаматтардың бірі: «Бір таң сәрі бастап жұмыс жүргізілді, кешке қараған соң жабдықтарды алып кетті — бізге тіпті сезілмеді» деп бөлісті.

Сарапшылар осы технологияны Қазақстанның басқа қалаларына да тарату мүмкіндігі туралы айтуда. Алматы, Астана, Қарағанды, Ақтөбе сияқты ірі қалаларда да ескі кеңестік коммуналдық желілер жаппай жаңартуды талап етеді. Егер Шымкенттегі тәжірибе табысты болса, ұқсас жобалар ел бойынша кең ауқымда жүзеге асырылуы мүмкін. Бұл, өз кезегінде, қалалардың жалпы инфрақұрылымдық деңгейін арттырып, коммуналдық апаттардың санын азайтып, бюджет қаражатын тиімдірек пайдалануға жол ашады. Шымкент бүгін ел аумағында бірінші болып осы технологияны жаппай сынап жатыр — бұл қадам Қазақстанның барлық өңірлері үшін үлгі болуы мүмкін.