Туран ауданында биік қабатты үйлердің терезелеріне бекіткіштер орнатылуда: балалар қауіпсіздігі бірінші орында

20 тамыз 2026 жыл. Туран ауданында бұл жылдың жазында үш баланың терезеден құлап түскені тіркелді. Бақытқа орай, барлық балалар тірі қалды. Алайда бұл оқиғалар қоғамда үлкен дүрбелең тудырып, жергілікті билік органдарын шұғыл шараларға жүгінуге мәжбүр етті. Қазір аудан әкімдігі мен төтенше жағдайлар басқармасының мамандары биік қабатты тұрғын үйлерде арнайы терезе бекіткіштерін орнату науқанын белсенді жүргізуде. Бұл қадам балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету жолындағы маңызды бастама ретінде бағаланып отыр.
Статистикалық мәліметтерге сүйенсек, Қазақстанда балалардың биіктен құлап түсу жағдайлары жыл сайын жазғы маусымда күрт өседі. Бұл — мектеп демалысы кезеңіне тұспа-тұс келетін ерекше қауіпті уақыт. Ата-аналар жұмыста болған сәтте балалар үйде жалғыз қалады, ал ашық терезелер шілде ыстығында кішкентай зерттеушілер үшін нағыз тұзаққа айналады. Жалпы республика бойынша жыл сайын мұндай жағдайлардың саны жүзден асады деп есептеледі, ал олардың едәуір бөлігі ауыр жарақаттармен немесе өліммен аяқталады. Дәл осы себепті Туран ауданының тәжірибесі бүкіл ел үшін үлгі бола алатын маңызды прецедент болып саналады.
Туран ауданының төтенше жағдайлар бөлімінің маманы Диас Мақұлбеков мәселенің мән-жайын нақтылай отырып, үш оқиғаның да жаз мезгілінде, демалыс күндері болғанын атап өтті. «Туран ауданында балалардың терезеден құлап түсуінің үш жағдайы тіркелді. Бақытқа орай, барлық балалар тірі. Барлық оқиға жазғы кезеңде, демалыс уақытында болды. Бір жағдай Темірлантас жолында, екіншісі — Қазыбек би көшесіндегі биік қабатты үйде, үшіншісі — 8-ші шағынауданның тұрғын кешенінде тіркелді», — деп хабарлады ол. Сарапшының сөзінше, мұндай жағдайлардың алдын алу үшін жүргізілетін түсіндіру жұмысы маңызды, бірақ ол жалғыз өзі жеткіліксіз — нақты техникалық шаралар да қажет.
Осы мәселені шешу мақсатында жыл басынан бері спонсорлар қолдауымен ауданның биік қабатты үйлерінде шамамен елу терезе бекіткіші орнатылды. Бұл қарапайым, бірақ өте тиімді құрылғы терезені белгілі бір бұрышта ұстап, баланың оны толық ашып алуына жол бермейді. Аудан әкімдігінің өкілдері мен ТЖ мамандары үйлерді аралап, тұрғындарға бекіткіштердің маңыздылығы туралы түсіндіру жұмыстарын күн сайын жүргізіп келеді. Аудан әкімінің орынбасары Серік Жақсыбеков бұл жұмысты бастамашылдық деп бағалай отырып: «Бізге қала тұрғындарының өмірі мен денсаулығы ең маңызды. Балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету — тек ата-аналардың емес, барлығымыздың ортақ міндеті. Осы науқанды кеңейтіп, барлық биік үйлерді қамтуды жоспарлап отырмыз», — деді.
«Биік» тұрғын кешенінің 13-ші қабатында тұратын тұрғын Дайана Нұрғалиқызы да бекіткішті орнатып берген мамандарға алғысын білдірді. Оның пікірінше, биік қабатта тұратын жас балалы отбасылар үшін мұндай қорғаныс жүйесі міндетті болуы тиіс. «Бізге балалардың қауіпсіздігі, әсіресе терезе жағынан қауіпсіздік бойынша ақпараттық жұмыс жүргізілді. Бекіткіштер орнатып берді, бұған бөлек рақмет. Балаларыңызды қорғау өте маңызды екенін айтқым келеді. Өзімнің бір балам бар және бірінші кезекте оның қауіпсіздігін ойлаймын, өйткені 13-ші қабатта тұрамыз. Жылаулы жағдайлардың алдын алу үшін бекіткіштер немесе басқа да қорғаныс жүйелері туралы ойлану қажет», — деді ол.
Маңызды мәселе — биік қабатты тұрғын үйлерде терезеге орнатылатын темір торлар өрт қауіпсіздігі талаптарына сай келмейді. Өрт шыққан жағдайда құтқарушылар мұндай торды бұзып өтуге уақыт жоғалтуы мүмкін, бұл адам өмірі үшін өте қауіпті. Дәл осы себепті мамандар заманауи пластикалық қорғаныс құрылғыларын және бекіткіштерді пайдалануды ұсынады. Бұл жүйелер бір мезгілде екі міндет атқарады: баланың терезеден шығып кетуін болдырмайды және өрт кезінде жедел эвакуацияға кедергі жасамайды. Өрт сөндіру қызметінің өкілі Нұрлан Ахметов: «Темір тор — ескірген шешім. Ол бір қауіптен сақтаса, екіншісін туғызады. Ал заманауи бекіткіштер барлық талаптарға жауап береді», — деп атап өтті.
Алдағы уақытта аудан әкімдігі бұл бастаманы кеңейтуді жоспарлауда. Жоспар бойынша, биік қабатты тұрғын үйлердің барлық пәтерлеріне, атап айтқанда бесінші қабаттан жоғары орналасқандарына, кезең-кезеңмен терезе бекіткіштері орнатылады. Бұған қоса, мектептер мен балабақшаларда ата-аналарға арналған арнайы семинарлар өткізу де жоспарланған. Педиатр-маман Айгүл Сейтқалиқызының айтуынша, үш жасқа дейінгі балалар ерекше тәуекел тобын құрайды: «Бұл жастағы балалар қауіпті түсінбейді. Олар үшін ашық терезе — жай бір ойын мүмкіндігі. Сондықтан техникалық қорғаныс жүйелерін орнату міндетті шара болуы керек».
Туран ауданының тәжірибесі — бұл жалпы ұлттық мәселені жергілікті деңгейде шешудің нақты үлгісі. Мемлекет, қоғам және жеке тұлғалардың бірлескен күш-жігері ғана балалар қауіпсіздігін шын мәнінде қамтамасыз ете алады. Терезе бекіткіші — шағын және қарапайым құрылғы, бірақ ол баланың өмірін сақтауы мүмкін. Ата-аналардың сергектігі мен жауапкершілігі, биліктің белсенді қолдауымен ұштасқанда, мұндай трагедиялардың алдын алудың ең сенімді кепілі болып табылады. Балаларымыздың қауіпсіздігі — бұл ертеңімізге жасалған инвестиция.