Шымкентте госпитальдық фармация желісі кеңейді: жаңа бөлімшелер үш медициналық мекемеде жұмыс бастады

Шымкентте госпитальдық фармация желісі кеңейді: жаңа бөлімшелер үш медициналық мекемеде жұмыс бастады

Шымкент қаласында госпитальдық фармация жүйесін дамыту жұмыстары жаңа белеске көтерілді. 21 шілде 2026 жыл күні қалалық денсаулық сақтау басқармасы үш медициналық мекемеде госпитальдық фармация бөлімшелерінің ресми ашылғанын хабарлады. Бұл оқиға — қаланың медицина жүйесін заманауи стандарттарға сәйкес жаңғырту бағытындағы маңызды қадам. Жаңа бөлімшелер Қалалық психикалық денсаулық орталығында, Қалалық жұқпалы аурулар ауруханасында және «Хадиша» клиникасында ашылды. Бұл бөлімшелердің іске қосылуымен қалада госпитальдық фармация жүйесі енді 11 медициналық ұйымда қызмет атқарады.

Госпитальдық фармация жүйесінің Шымкентке енгізілуі бірнеше жыл бойы кезең-кезеңімен жүзеге асырылып келеді. Алғашқы бөлімшелер ірі республикалық және қалалық ауруханаларда ашылып, жүйенің тиімділігін дәлелдеді. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының деректеріне сүйенсек, госпитальдық фармацевт жұмыс атқаратын емдеу мекемелерінде дәрілік препараттарды қолданудағы қателіктер санының 60–70 пайызға дейін азайатыны анықталған. Бұл статистика аталған жүйенің пациент қауіпсіздігі үшін қаншалықты маңызды екенін айқын көрсетеді. Қазақстан осы халықаралық тәжірибені өз денсаулық сақтау жүйесіне кіріктіру арқылы медициналық қызмет сапасын арттыруды мақсат тұтып отыр.

Жаңа бөлімшелер ашылған мекемелердің әрқайсысы өз профиліне қарай ерекше маңызға ие. Қалалық психикалық денсаулық орталығы — психикалық аурулармен күресетін мекеме, онда пациенттер ұзақ мерзімді дәрілік терапия алады. Мұндай орталықта госпитальдық фармацевтің болуы дәрілерді дұрыс тағайындауды, дозалауды және бақылауды қамтамасыз етеді. Жұқпалы аурулар ауруханасы болса, пандемия мен эпидемиялық жағдайлар кезінде бірінші қатарда тұратын мекеме. Мұнда дәрілердің дұрыс сақталуы, есепке алынуы және тиімді пайдаланылуы өте маңызды, өйткені жұқпалы аурулар кезінде уақытылы және дұрыс медикаментозды ем нәтижені түбегейлі өзгерте алады. «Хадиша» клиникасы — жеке меншік медициналық мекеме болғанымен, госпитальдық фармация жүйесін енгізу арқылы ол да мемлекеттік стандарттарға сай жұмыс атқаратын болды. Бұл жеке секторды да жалпы медицина реформасы ауқымына тарту тұрғысынан маңызды прецедент болып табылады.

Қалалық денсаулық сақтау басқармасының бастығы Асқар Жақсыбеков бұл жетістіктің маңызын атап өтті: «Госпитальдық фармация жүйесі — бұл жай ғана дәрілерді есепке алу емес. Бұл пациенттің дәрілік терапиясын басынан аяғына дейін бақылайтын, қателіктердің алдын алатын, дәрілер арасындағы сәйкессіздіктерді анықтайтын күрделі жүйе. Шымкентте 11 мекемеде осындай жүйенің жұмыс істеуі — бұл мыңдаған пациенттің қауіпсіздігі деген сөз». Оның айтуынша, жақын арада тағы бір медициналық ұйымда осындай бөлімше ашылады, ал жыл соңына дейін жүйені барлық ірі медициналық мекемелерге тарату жоспарланып отыр.

Госпитальдық фармация мамандарының өзіне де сөз берілді. Қалалық жұқпалы аурулар ауруханасының жаңа ашылған бөлімшесінің меңгерушісі Дәметкен Нұрғалиева өз жұмысының мәні туралы: «Біз тек дәрілерді беру функциясын атқарып қана қоймаймыз. Дәрігермен, мейіргермен бірлесе отырып, әр пациентке арналған жеке дәрілік терапия жоспарын жасаймыз. Антибиотиктерді дұрыс тағайындау, дозалар арасындағы үйлесімділік, мерзімі өткен дәрілерден қорғау — осының бәрі біздің міндетіміз» деді. Ол сондай-ақ жаңа жүйенің ауруханалар бюджетін үнемдеуге де септесетінін атап өтті: дұрыс есепке алу мен жоспарлау арқасында дәрілерге жұмсалатын шығын орта есеппен 15–20 пайызға азаяды.

Халықаралық тәжірибеге жүгінсек, госпитальдық фармация жүйесі Еуропа елдерінде ХХ ғасырдың ортасынан бастап дамып келеді. Германия, Нидерланды, Скандинавия елдерінде бұл мамандық медицина жүйесінің ажырамас бөлігіне айналды. Ресейде 2000 жылдардан бастап, ал Қазақстанда соңғы он жылда белсенді дамып келеді. Алматы, Астана қалаларында жинақталған оң тәжірибе өңірлерге таратылуда, оның нақты мысалы — Шымкент. Шымкент — Қазақстанның үшінші ірі қаласы, халқы бір жарым миллионнан асады, сондықтан мұнда медицина жүйесін жаңғырту жалпыұлттық маңызға ие.

Жергілікті тұрғындар да жаңалықты оң қарсы алуда. Шымкент форумдары мен әлеуметтік желілерде пікірлер алуан түрлі болса да, дәрілік терапияның сапасын арттыруға бағытталған кез келген қадамды халық жақтайтыны байқалады. «Менің анам жылдар бойы жұқпалы аурулар ауруханасында жатып емделді. Бұрын кей дәрілерді өзіміз сатып аламыз деп жүрдік, ал енді жүйе дұрыс жолға қойылса, бәрі өзгереді деп сенемін» деп жазды желідегі бір пайдаланушы. Мұндай пікірлер халықтың жүйеге деген сенімі мен үмітін айқын бейнелейді.

Болашаққа қарасақ, Шымкент денсаулық сақтау басқармасы госпитальдық фармацияны одан әрі дамытуды жалғастыру ниетінде. Жыл аяғына дейін барлық стационарлық мекемелерді қамту, 2027 жылға дейін амбулаториялық деңгейге де жүйені кіріктіру — осы екі міндет алдыңғы қатарға қойылып отыр. Маман кадрларды даярлауда ШМУ-мен ынтымақтастық та жоспарлануда. Госпитальдық фармацевт мамандығы бойынша тиісті сертификатталған оқу бағдарламаларын жасақтау — кезекті міндет. Шымкенттің бүгінгі жетістіктері Оңтүстік Қазақстан өңіріндегі басқа қалалар мен аудандар үшін де үлгі болуда. Медицина жүйесін халықаралық стандарттарға сәйкестендіру жолындағы бұл қадамдар — пациент қауіпсіздігін қамтамасыз ету мен медицина сапасын арттырудың нақты тетігі.