Мақтаарал ауданындағы стратегиялық көпір: 358 миллион теңгеге жаңғыртылатын инфрақұрылым нысаны

29 мамыр 2026 жыл. Түркістан облысының Мақтаарал ауданында республикалық маңызы бар А-15 автожолының 2-ші шақырымындағы көпірдің күрделі жөндеу жұмыстары жалғасып жатыр. Жалпы құны 358 миллион теңгені құрайтын бұл жоба — аудан тұрғындары үшін де, бүкіл өңірдің көлік қатынасы үшін де стратегиялық маңызға ие. Жұмыстар белгіленген мерзімде жүргізіліп, биыл аяқталу жоспарланған.
А-15 автожолы — Түркістан облысын Оңтүстік Қазақстанның басқа аудандарымен байланыстыратын маңызды транспорттық артерия. Осы жол бойындағы Мақтаарал ауданы — халқы тығыз орналасқан, ауыл шаруашылығы дамыған аймақ. Мақта өсіруімен, бақшашылығымен және егіншілігімен танымал бұл ауданда 500 мыңнан астам адам тұрады. Ондаған жыл бұрын салынған ескі көпір уақыт өте жүк ауырлығына, климаттық ауытқуларға және жыл сайынғы су тасқынына төтеп бере алмай тозған болатын. Мамандардың бағалауынша, нысанның техникалық жай-күйі апатты деңгейге жақындап, кезек күттірмес шешім талап еткен.
Жобаның іске асырылуы алдында жүргізілген инженерлік-геологиялық зерттеулер аймақтың ерекше топырақ құрылымын ескеруді талап еткен. Сырдария өзенінің жақын орналасуына байланысты жерасты сулары жоғары деңгейде тұрады, бұл қазық іргетас орнатуды күрделендіреді. Сондықтан мердігер ұйым бірінші кезеңде ескі көпірді бөлшектеп, уақытша айналма жол салып, инженерлік желілерді ауыстырудан бастады. Аталған дайындық жұмыстары сәтті аяқталып, қазір негізгі конструктивтік кезең — қазық іргетасын орнату, ұңғыма бұрғылау және бетон құю жұмыстары жүргізілуде.
«ҚазАвтоЖол» РМК Түркістан облыстық филиалының директоры Ербол Прімбетов нысанды өзі тексеріп, жұмыстардың барысымен танысты. Ол жауапты мамандар мен мердігерлерге сапаны қатаң бақылауды қамтамасыз ету және мерзімді бұлжытпай сақтау жөнінде нақты тапсырмалар берді. «Бұл жол тек жүк тасымалы үшін ғана емес, ең алдымен — жергілікті тұрғындардың күнделікті өміріне тікелей қатысты. Мектепке баратын балалар, ауруханаға жедел жәрдем шақыруы тиіс адамдар — осылардың барлығы үшін көпірдің жай-күйі маңызды. Сондықтан біз сападан ешқандай жеңілдік жасамаймыз», — деді Прімбетов инспекция барысында. Оның сөзінше, нысанда тәулік бойы жұмыс режимі белгіленіп, техникалық қадағалау күшейтілген.
Жергілікті тұрғындар жөндеу жұмыстарының басталуын үлкен жеңілдікпен қабылдаған. Аудандағы кәсіпкерлер мен фермерлер ескі көпірдің нашар жай-күйі тауар тасымалына кедергі келтіргенін ұзақ уақыт бойы тілге тиек етіп келген. «Біз бұл жөндеуді жылдар бойы күттік. Ескі көпірден ауыр техника өту мүмкін болмай, айналып жүруге мәжбүр болдық, ол қосымша шығын және уақыт жоғалту дегенді білдірді», — дейді ауданда астық тасымалымен айналысатын кәсіпкер Нурлан Сейітов. Тұрғындардың пікірінше, жаңа көпірдің пайдалануға берілуі бүкіл аудан экономикасына оң серпін береді.
Қазақстанда соңғы бес жылда инфрақұрылымды жаңғырту қарқынды жүргізіліп келеді. «ҚазАвтоЖол» деректеріне сүйенсек, 2021–2025 жылдар аралығында республика бойынша 1 200-ден астам жол нысаны жөнделіп, жаңартылған. Тек Түркістан облысының өзінде өткен үш жылда 40-тан астам ірі жол-көпір жобасы іске асырылды. Мамандардың есептеуінше, бір автожол инфрақұрылымына салынған әрбір теңге аймақтың ЖІӨ-ін орта есеппен үш есе арттыратын мультипликативтік экономикалық тиімділік береді. Мақтаарал ауданы сияқты ауыл шаруашылығы аймақтарында бұл тиімділік одан да жоғары болуы мүмкін, өйткені өнімді нарыққа жеткізу шығыны тікелей жол сапасына байланысты.
Инфрақұрылым жобаларын жүзеге асырудағы сапа мен мөлдірлік мәселесі де назардан тыс қалған жоқ. Жобаны «ҚазАвтоЖол» мемлекеттік мекемесі қаржыландырады, ал бақылауды аудандық және облыстық деңгейдегі тиісті органдар жүзеге асырады. Сарапшылардың пікірінше, мемлекеттік тапсырыс бойынша жүргізілетін жол жұмыстарында тәуелсіз техникалық қадағалаудың болуы аса маңызды. «Жобалық сметадан ауытқу, материалдарды алмастыру немесе технологиялық регламенттің бұзылуы — бұлар тек экономикалық зиян ғана емес, болашақта адам өміріне қауіп төндіретін факторлар», — деп атап өтті Шымкент қаласының жол инфрақұрылымы бойынша тәуелсіз сарапшысы Асқар Жақыпов. Ол сонымен қатар жоба тапсырмасының еуропалық стандарттарға сәйкестігін жетістік ретінде бағалады.
Биылғы жылдың соңына дейін пайдалануға берілуі жоспарланған жаңа көпір Мақтаарал ауданының тұрғындарына сенімді және қауіпсіз жол қатынасын қамтамасыз етпек. Бұл жоба — аймақтың тұрғындар ыңғайлылығын, экономикалық белсенділігін және жалпы өмір сапасын арттыруға бағытталған кешенді инфрақұрылымдық бастамалардың бір бөлігі. Қатаң сапа бақылауы мен мерзімдерге сай орындалуы жағдайында жаңартылған көпір ондаған жылға аудан өміріне хызмет ете алатын нысанға айналады деп күтілуде. Тұрғындар да, жергілікті биліктің өкілдері де жұмыстардың аяқталуын зор үмітпен күтіп отыр.