Желтоқсан көшесінде жаңа демалыс кеңістігі ашылды: қаланың тынысы кеңейді

Тарихи маңызды Желтоқсан көшесінде жаңа қоғамдық кеңістік — заманауи абаттандырылған аллея ашылды. 11 қыркүйек 2026 жылы өткен салтанатты ашылу рәсіміне қала тұрғындары, кәсіпкерлер мен мәслихат өкілдері қатысты. Бұл жоба жеке бастаманың нәтижесінде іске асты: кәсіпкер Наргиза Керімбаева аллеяны өз қаражатына салдырып, оны қалаға сыйлық ретінде тарту етті.
Жобаның тарихы бірнеше жылға созылады. Желтоқсан көшесінің бұл бөлігі ұзақ уақыт бойы жөнделмей, тұрғындарға ыңғайсыздық туғызып келді. Жаяу жүргіншілер жолы тозған, жасыл желек жоқтың қасы, отыратын орындықтар мен жарықтандыру жүйесі ескірген болатын. Аудан тұрғындары бұл мәселені жыл сайын жергілікті билікке жеткізіп, абаттандыру жұмыстарын талап еткен. Алайда бюджеттік шектеулер мен басымдықтардың ауысуы себепті мәселе шешімін таппай келді. Сол кезде Наргиза Керімбаева бастама көтеріп, жобаны жеке демеушілік негізінде жүзеге асыруды ұйғарды.
Аллея жобасын дайындауға бірнеше ай кетті. Сәулетші мен ландшафт дизайнерлері тұрғындардың пікірін ескере отырып, қолайлы да заманауи кеңістік жасауға тырысты. Нәтижесінде аллеяда ыңғайлы орындықтар, балалар мен ересектер үшін демалыс аймақтары, экологиялық шамдар, велосипед тұрағы және жасыл ағаштармен безендірілген жолдар пайда болды. Барлық материалдар сапалы және ұзақ мерзімді пайдалануға арналған. Жоба іске асырылуы үшін шамамен 45 миллион теңге жұмсалды деп хабарланады.
Наргиза Керімбаева ашылу рәсімінде сөз алып, жобаның мақсаты туралы ойын бөлісті. «Мен осы аудандағы тұрғын ретінде жыл бойы бұл көшенің жайсыздығын өз басыма сезіп келдім. Кәсіпкерлер де қоғамның алдында жауапкершілік алуы тиіс. Егер мемлекет пен жеке сектор бірлесіп әрекет етсе, қалаларымыз анағұрлым жылдам өзгереді деп сенемін», — деді ол. Тұрғындардың жылы ықыласпен қарсы алуы оның бастамасының дұрыс бағытта екенін дәлелдеді. Аллеяның ашылған күні-ақ ондаған отбасы сурет түсіріп, демалып, жаңа кеңістікті игеріп алды.
Қала сарапшылары мен урбанистер бұл бастаманы оң бағалады. «Қоғамдық кеңістіктер — қаланың өкпесі. Олар тек демалу орны ғана емес, адамдарды біріктіретін, қауымдастық рухын нығайтатын алаңдар. Желтоқсан аллеясы осыған жақсы мысал бола алады», — деді қала жоспарлау маманы Дәурен Сейітқали. Зерттеулерге сүйенсек, аблаттандырылған қоғамдық кеңістіктер маңайындағы жылжымайтын мүліктің құнын орта есеппен 10–15 пайызға өсіреді, жергілікті бизнестің айналымын жандандырады және тұрғындардың психикалық денсаулығына оң ықпал етеді. Алматыда соңғы үш жылда осындай жеке бастамалар саны айтарлықтай өсті: тек 2024–2026 жылдар аралығында 12-ден астам объект жеке демеушілер есебінен абаттандырылды.
Аудан тұрғындарының реакциясы да жоғары болды. «Бізде бұрын балаларды апаратын лайықты орын жоқ болатын. Енді таза, жарық, қауіпсіз жер бар. Керімбаеваға шын жүректен алғыс айтамыз», — деді үш баланың анасы Айгүл Жақсыбекова. Жасөспірімдер де аллеяның велосипед тұрағы мен демалыс аймақтарын ықыласпен пайдаланып жатыр. Қарт адамдар жайлы орындықтарда отырып, таза ауада уақыт өткізуге мүмкіндік алды. Қалалық ортаның адами болмысқа тигізер ықпалы туралы айтылғанда, осындай ұсақ, бірақ мәнді өзгерістердің маңызы ерекше болады.
Тарихи тұрғыдан алғанда, жеке бастамаға негізделген қала абаттандыруы Қазақстан үшін жаңалық емес. Кеңес дәуірінде кәсіпорындар мен мекемелер өздеріне бекітілген аумақтарды тәртіпке келтіруге міндетті болды. Тәуелсіздік алғаннан кейін бұл жүйе ыдырап, жауапкершілік бірнеше рет ауысты. Алайда соңғы жылдары азаматтық жауапкершілік сезімінің оянуымен бірге жеке демеушілік қайтадан өркен жаюда. Алматы, Астана, Шымкент сияқты ірі қалаларда бизнестің қоғамдық алаңдарды жаңартуға қатысуы жыл санап артып келеді. Бұл — экономикалық ынтымақтастықтың да, азаматтық мәдениеттің де жетілуін аңғартатын оң сигнал.
Болашақ перспективалары да жарқын. Наргиза Керімбаеваның бастамасы басқа кәсіпкерлерді ынталандыруы мүмкін. Аудандық мәслихаттың өкілдері де жеке және мемлекеттік серіктестік форматын кеңейтуге ниетті екендіктерін мәлімдеді. Алматы қаласының 2027–2030 жылдарға арналған абаттандыру бағдарламасында дәл осындай бірлескен жобаларға арнайы орын берілмек. Ал Желтоқсан аллеясы сол бағдарламаның жарқын үлгісіне айналып, жаңа жобалар үшін нұсқаулық бола алады. Қаладағы жасыл желектің 30 пайызға дейін ұлғайтылуын көздейтін экологиялық мақсаттармен де бұл бастама тамаша үйлеседі. Азаматтардың өз қаласы үшін қамқорлығы — ең берік инвестиция. Желтоқсан аллеясы сол шындықтың тірі дәлелі болып тұр.