Шымкентте тағы 30 отбасы арендалық пәтер кілтін алды

2026 жылдың 14 қазанында Шымкент қаласында тұрғын үй мәселесін шешу жолындағы тағы бір маңызды қадам жасалды. Қалада кезекте тұрған тұрғындардың тағы 30 отбасына арендалық пәтерлердің кілттері табысталды. Жаңа үй иелерінің арасында ардагерлер, әлеуметтік жағынан осал азаматтар және мүгедек балаларды тәрбиелеп отырған отбасылар бар. Бұл оқиға қала тұрғындары үшін жай ғана тұрмыстық мәселе емес, ол жылдар бойы үміт пен шыдамдылықпен күткен адамдардың арманының жүзеге асқанының белгісі.
Кілт алғандардың бірі — Семей сынақ полигонының ардагері Ергенбек Мамадалиев. Ол тұрғын үй есебінде шамамен он жыл бойы тұрды. Ұзақ жылдар бойы кезек күтіп, бюрократиялық рәсімдерден өткен ардагер енді зайыбымен бірге жаңа пәтерде тұрмыс кеше алады. Мамадалиевтің өзі де сезімін жасыра алмады: «Он жыл дегеніміз аз уақыт емес. Бірақ мемлекет уәдесін орындады — мен риза болдым. Зайыбыммен бірге жаңа үйде жаңа өмір бастаймыз», — деді ол кілт тапсыру рәсімінде. Семей полигонының ардагерлері — радиациялық сәулеленудің зардабын тартқан, денсаулығы мен жастығын Отан алдындағы борышқа арнаған адамдар. Олардың тұрғын үй мәселесін шешу мемлекеттің жауапкершілік деңгейін айқын көрсетеді.
Тағы бір жаңа үй иесі — он жасар мүгедек қызын жалғыз тәрбиелеп отырған Бақытжан Аязбеков. Ол тұрғын үй кезегіне 2015 жылы тұрды. Он бір жылдық күту де ақыры аяқталды. Берілген пәтер таза жөндеумен тапсырылған және қоныс аударуға толық дайын. «Қызым үшін қуаныштымын. Ол бұл пәтерде бақытты болады деп сенемін. Мемлекеттің қолдауын сезіну — бұл үлкен рухани тірек», — деді Аязбеков толқыған үнмен. Мүгедек балалары бар отбасылардың мәселесі — бұл жалғыз Шымкенттің ғана емес, бүкіл Қазақстанның өзекті әлеуметтік мәселесі. Мұндай отбасылар арнайы жағдайлар мен тұрақты тұрғын үйге аса мұқтаж.
Жаңа үй иелерін Шымкент қаласының әкімі Ғабит Сыздықбеков өзі де құттықтады. Ол тек ресми сөз сөйлеп қана қоймай, тұрмысқа қажетті практикалық ескертулер де жасады. Атап айтқанда, газ жабдықтарын пайдалану кезінде қауіпсіздік ережелерін сақтауды, газ беру жүйесіне өз бетінше өзгеріс енгізбеуді ескертті. «Сіздерге тапсырылған пәтер — бұл мемлекеттің сізге деген сеніміның белгісі. Оны ұқыпты пайдаланып, үй тіршілігіне жауапкершілікпен қарауларыңызды өтінемін», — деді әкім жаңа тұрғындарға. Тұрғын үй басқармасының мәліметінше, пәтерлер тұрғын үй есебіне қойылған күнге сәйкес кезектілік тәртібімен бөлінеді. Барлық үй-жайлар таза жөндеумен және инженерлік коммуникациялары қосылған күйде тапсырылады.
Тұрғын үй беру тетігі екі бағытта жүзеге асырылады. Біріншісі — қалдық құнын төлеу арқылы арендалық пәтер беру. Екіншісі — тегін негізде берілетін баспана. Тегін тұрғын үйге бірінші және екінші топтағы мүгедектер, Ұлы Отан соғысының ардагерлері мен оларға теңестірілген азаматтар санатының өкілдері құқылы. Мамандардың пікірінше, бұл тетіктердің тиімділігі — оның нақты адресатқа бағытталғандығында. «Баспана мәселесін шешудің ең тиімді жолы — нақты категорияларды анықтап, оларды нысаналы қолдау. Шымкент осы тәжірибені жақсы игерген», — дейді Қазақстанның тұрғын үй саясатын зерттейтін сарапшы Дінара Сейітқалиева.
Жылдың басынан бері Шымкентте кезектегі отбасыларға 1700-ден астам арендалық пәтер берілді. Жыл соңына дейін тағы екі мыңға жуық отбасыны тұрғын үймен қамтамасыз ету жоспарланып отыр. Бұл статистика елеулі — Қазақстандағы ірі қалалар ішінде Шымкент тұрғын үй беру қарқыны жағынан бірінші орындардың бірінде тұр. Салыстыру үшін айтар болсақ, 2020 жылы бүкіл жыл бойы қалада кезектегілерге 900-ге жуық пәтер берілген болатын. Демек, алты жыл ішінде тұрғын үй бөлу қарқыны екі еседен астамға өсті. Бұл өсімнің артында — мемлекеттік бағдарламалардың нығаюы, қаланың бюджеттік мүмкіндіктерінің артуы және жергілікті билікттің саяси еркі жатыр.
Алайда мамандар мен азаматтық қоғам өкілдері кезекте әлі де мыңдаған отбасының тұрғанын еске салады. Кейбір үйге мұқтаж азаматтар 15-20 жыл бойы кезекте жүр. «Жылына екі мың пәтер беру — жақсы нәтиже, бірақ кезектегілердің жалпы саны мыңдаған адаммен өлшенеді. Үдерісті одан әрі жеделдету қажет», — дейді «Шымкент тұрғындары» қауымдастығының белсендісі Мейірхан Тәшенов. Сонымен қатар сарапшылар тұрғын үйді тек арендаға беру моделінің жеткіліксіздігін де атап өтеді — ипотеканың қолжетімділігін арттыру, жеке тұрғын үй құрылысын ынталандыру сияқты қосымша тетіктер де дамытылуы тиіс.
Дегенмен, 14 қазан күні Шымкентте болып өткен кілт тапсыру рәсімі — бұл жай ғана статистикалық сан емес. Бұл — он, он бес, кейбірінің бірнеше оннан астам жылдарын күтумен өткізген, бірақ үмітін үзбеген адамдардың жеңісі. Ердагерлер, мүгедек балалардың ата-аналары, жалғызбасты аналар — олардың бәрі үшін жаңа пәтердің кілті тек металл заттың өзі емес, болашаққа деген сенімнің символы. Мемлекеттің бұл бағытта ілгері жылжуы — Қазақстанның әлеуметтік саясатының жетілуінің айғағы. Алда тұрған міндет — осы қарқынды сақтап, баспанасыз қалған азаматтар санын жылдан-жылға азайтуды жалғастыру.