Шымкенттің Sin Yuan Steel зауытында ауа сапасы тексерілді

6 қараша 2026 жылы Шымкенттің экологиялық жағдайын бақылайтын арнайы комиссия қаладағы Sin Yuan Steel металлургия зауытына тексеру жасады. Мамандар өндіріс процесімен танысып, ауа сапасының өлшемдерін алды. Зерттеу нәтижелері бойынша белгіленген нормативтерден асып кету анықталмады. Сонымен бірге қала тұрғындары, әсіресе түнгі уақытта, жағымсыз иістің таралатынына шағым білдіруін тоқтатпай отыр.
Комиссия қала әкімдігінің тапсырмасы бойынша құрылған. Оның құрамына экология департаменті, полиция, «Қазгидромет», санитарлық қызмет, қала ортасын жайластыру басқармасының өкілдері және қоғамдық белсенділер енгізілген. Жұмыс тобының мақсаты — өнеркәсіптік кәсіпорындарда экологиялық талаптардың орындалуын бағалау және атмосфералық ауаның ластану көздерін анықтау. Осы мақсатта комиссия қала аумағындағы өнеркәсіп объектілерін бірінен соң бірін аралауда.
Осы жолы тексеруге ілінген Sin Yuan Steel зауыты металл сынықтарын қайта өңдеумен және болат, арматура мен өзге де металлургиялық өнімдер шығарумен айналысады. Кәсіпорын қытайлық инвесторларға тиесілі, қазіргі уақытта онда шамамен 200 адам жұмыс істейді. Зауыт өкілдері комиссия мүшелеріне цехтарды аралатып, қолданылатын жабдықтар мен технологиялық процестер туралы толық ақпарат берді. Тексеру барысында жүргізілген өлшемдер белгіленген нормативтерден асып кетушілікті көрсетпеді. Кәсіпорынның қауіпсіздік инженері Игорь Федогеновтің хабарлауынша, зауытта металды 1600 градусқа дейін қыздырып балқытады. Өндіріс процесінде арнайы қоспалар қолданылады, ал балқыту электрлі пештерде жүзеге асырылады. Жабдық негізінен күндізгі уақытта — сағат 08:00-ден 16:00-ге дейін жұмыс істейді.
Комиссия құрамындағы экоактивист, Шымкент әкімінің кеңесшісі Сергей Ефремов бұл мәселені әлеуметтік желілерде бірнеше рет көтерген адам. Оның бағалауынша, комиссия жұмысы барлық экологиялық мәселелерді қысқа мерзімде шешуге мүмкіндік бермейді, бірақ ықтимал бұзушылықтарды анықтауға және мемлекеттік органдарға ұсынымдар жасауға септігін тигізеді. 
Тексерулердің басты кемшілігі — олардың күндізгі уақытта жүргізілуі. Шымкент тұрғындарының басым бөлігі жағымсыз иісті күн батқаннан кейін сезетінін хабарлайды. Осы мәселе комиссия жұмысының аясындағы ең өзекті сұрақтардың бірі болып отыр. Қала ортасын жайластыру басқармасының бөлім басшысы Гүлнар Ермекбаева мамандардың түнгі шығулар жасайтынын растады, алайда мұндай шығулар күнделікті емес, негізінен тұрғындардың өтініштері түскеннен кейін ғана жүзеге асырылатынын атап өтті. 
Жылдың басынан бері Шымкентте өнеркәсіптік кәсіпорындарда 36 тексеру жүргізілген. Осы тексерулердің нәтижесінде алты өндіріс орнының қызметі тоқтатылған. Бұл — маңызды нәтиже, дегенмен ауа сапасы мәселесі өзектілігін жоғалтпай отыр. Мамандарға атмосфераға жағымсыз иіс беретін нақты көздерді анықтау әлі алда тұр. Жекелеген тексерулер кезіндегі өлшемдер нормативтен аспағанымен, ауа сапасы тәулік бойы бірдей болмауы мүмкін. Сондықтан тұрғындар шағым білдіретін сағаттарда — яғни түнгі уақытта — бақылауды күшейтудің маңызы зор.
Экологиялық жағдайды жақсарту үшін тұрақты, жүйелі бақылау қажет екені анық. Комиссия жұмысы жалғасуда, бірақ нақты нәтижелерге қол жеткізу жолы — шағымдар ең көп түсетін сағаттарда жедел тексерулерді кеңейту. Шымкент тұрғындары ауа сапасы мәселесінің бір жылдан бері шешілмей келе жатқанын айтады. Демек, бұл жұмыс жалпы тексеру ауқымын кеңейту мен ықтимал бұзушылықтарды дер кезінде тіркеу арқылы ғана нәтиже беруі мүмкін.